يك: مالك، قرائت آن را در نمازهاى واجب، چه به صورت بلند و چه آهسته، هم در ابتداى سوره فاتحه و هم در ابتداى ديگر سوره‌هاى قرآن، منع كرده است، اما قرائت آن را در نمازهاى نافله جايز دانسته است.

دو: ابوحنيفه، ثورى و احمد بن حنبل گفته‌اند: مى‌توان آن را آهسته در ابتداى سوره فاتحه در هر ركعت، قرائت كرد.

سه: شافعى گفته است: مى‌توان آن را در نمازهاى جهرى به صورت بلند و در نمازهاى اخفاتى به صورت آهسته قرائت كرد. بسمله از نظر شافعى آيه‌اى از سوره فاتحة الكتاب است. احمد بن حنبل و ابو ثور و عبيد هم آن را آيه‌اى از سوره فاتحة الكتاب مى‌دانند.

در اينكه آيا بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم آيه‌اى از آيات همه سوره‌هاست، يا فقط آيه‌اى از آيات سوره نمل و فاتحة الكتاب است، شافعى دو ديدگاه متفاوت دارد و هر دو قول از او نقل شده است و سبب اين اختلاف ديدگاه او، به دو چيز برمى‌گردد: يكى، به جهت اختلاف روايات در اين زمينه و دوم، به سبب اختلاف فقها در اينكه آيا بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم آيه‌اى از فاتحة الكتاب است يا نه؟ (٨)

شيخ طوسى گفته است:

بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم، آيه‌اى از تمامى سوره‌هاى قرآن و آيه اول سوره حمد است».

(٨) بداية المجتهد، ج١، ص ١٢٤.