فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١١ - قاعده« التعزير دون الحد» سيد محمد امين هاشمى
آيت اللّه تبريزى مىگويد: «كسى در اين مسئله قائل به حد صد تازيانه نشده است». (٦٩)
بررسى
بىترديد همان طور كه صاحب جواهر فرمود، اجماع قريب به اتفاق فقها بر تعزيرى بودن اين جرم است و آنان عموماً تعزير را با دلايل گوناگون پذيرفتهاند.
وجه جمعى كه مىتوانيم در اين مسأله ارائه كنيم، اين است كه گفته شود: رواياتى كه در آنها حكم «قتل» بيان شده است ـ چنان كه شيخ طوسى فرموده ـ حمل بر تقيه شوند و طبعاً اين روايات از دايره بحث خارج مىشوند. البته اين در صورتى است كه ثابت شود نظريه اهل سنت چنين بوده است و در مورد رواياتى كه حكم مسئله را حد بيان مىكنند، گفته شود كه معناى حد در اين روايات عام است و در برگيرنده تعزير است. اما رواياتى كه حكم آن را بيست و پنج ضربه مىدانند، در صدد بيان مصداقى از تعزير هستند.
در هر صورت اگر نظريه مشهور فقها را بپذيريم، ترديدى نيست كه قاعده التعزير دونالحد نقض نگشته ، استثنائى بر آن هم شمرده نمىشود.
اما اگر وجه جمع اول شيخ طوسى را بپذيريم، در صورتى اين قاعده نقض مىشود كه حكم بيان شده تعزيرى باشد و در اين مورد تعزير همتراز حد شده است. اما اگر گفته شود اين مجازات حدى بوده و مصداقى از حد زنا و مانند آن است، عموميت و شمول قاعده همچنان باقى مىماند.
در هر حال نمىتوان حكم اين مسئله را نقضى بر قاعده مذكور شمرد.
ج) بىحرمتى به كعبه
فقها بيان كردهاند: اگر شخصى در زمان يا مكان شريفى مرتكب جرمى شود،
(٦٩) اسس الحدود و التعزيرات، ص ٢٢٧.