بسمله درلغت و اصطلاح، گفتن «بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم» است. وقتى گفته شود: «بَسمَلَ بسملةً»، منظور اين است كه نوشت يا گفت: بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم يا وقتى گفته شود: أكثِر بسملة، يعنى عبارت بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم را زياد بگو. (١)

بسمله يكى از نشانه‌هاى مسلمانان است؛ آنان هر كارى را با بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم آغاز مى‌كنند. اين عبارت، نشانه توحيد و سبب گريز و نفرت مشركان است. خداوند مى‌فرمايد:

{و إذا قيلَ لهم اسجدوا للرحمنِ قالوا و ما الرحمن أنسجدُ لما تأمرنا وزادهم نفوراً } ؛ (٢)

و چون به مردم كافر گفته شود كه بياييد خداى رحمن را سجده كنيد، گويند: خداى رحمن كيست؟ آيا ما به آنچه تو امر مى‌كنى، سجده كنيم؟ و دعوت به خداى يكتا بر نفرت و گريزشان بيفزايد.

در عصر جاهليت، شعار مشركان، عبارت «باسمك اللهمّ» بود و آنها با اين عبارت سخنانشان را آغاز مى‌كردند. در جريان صلح حديبيه، وقتى قرار شد كه قرارداد صلحى نوشته شود، پيامبر(ص) به على(ع) گفت: بنويس «بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم»، على(ع) هم نوشت. سهيل، نماينده قريش، گفت: ما اين عبارت را نمى‌شناسيم و به جاى آن بنويس: باسمك اللهمّ. (٣)

بنابراين بسمله، مرز ميان اسلام و شرك است و با اين عبارت، مؤمن از كافر بازشناخته مى‌شود و هيچ مسلمانى در سفر و حضرش از آن جدا نمى‌شود.

(١) لسان العرب، والمصباح المنير، ماده بسمله.
(٢) سوره فرقان، آيه ٦٠.
(٣) سيره ابن هشام، ج٢، ص ٣١٧.