فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٩ - آموزههاى فقهى جنگهاى جمل و صفين و نهروان محمدمهدى آصفى

في المنتهى و محكي التذكرة نسبته إلى علمائنا بل عن الغنية الإجماع عليه و هو الحجة. (٩)

مستند و دليل حكم:

حال اجمالاً از مستند و دليل هر دو حكم بحث مى‌كنيم:

دليل اوّل: آيه نهم از سوره حشر

{ فَقَاتِلوُا الَّتِي تَبْغِي حَتَّىآ تَفِيءَ إِلَىآ أَمْرِ اللّهِ.}

كسانى كه در حال فرار به مركز فرماندهى خود هستند از اهل بغى به شمار مى‌روند و مشمول حكم آيه نهم از سوره حشر هستند.

البته با اين آيه كريمه فقط مى‌توان براى حكم اوّل استناد كرد، و براى حكم دوم قابل استناد نيست؛ چون فرار در مورد دوم به معناى برگشتن به حكم خدا نيست {حَتَّىآ تَفِيءَ إِلَىآ أَمْرِ اللّهِ} مگر در مواردى كه باغى سلاح خود را زمين گذارد و تسليم شود و بيعت كند، كه در اين موارد ديگر مشمول حكم آيه «بغى» نيست و بايد با او برابر با قواعد و اصول اوليه رفتار كرد.

دليل دوم: اجماع فقهاى اماميه

صاحب جواهر اجماع و خبر حفص بن غياث را عمده دليل اين حكم شمرده (١٠) و اين اجماع را ما در كلمات شيخ طوسى و حمزة بن على بن زهره در غنيه قبلاً ملاحظه كرده بوديم، و خلاف اين مطلب نديديم، و ملاحظه كرديم كه فقها اين امر را به صورت قطعى بيان مى‌كنند.

دليل سوم: سيره اميرالمؤمنين(ع) در جنگ جمل

ثقة الاسلام كلينى روايت زير را كه از جهت سند تمام است از حسين بن محمد اشعرى از معلى بن محمد، از حسن بن على و شاء از ابان بن عثمان از ابوحمزه ثمالى روايت كرده:

قال: قلت لعلي بن الحسين(ع): إن عليا سار في أهل القبلة بخلاف سيرة رسول اللّه‌ في أهل الشرك.