٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٤ - قواعد فقهى(١١) قاعدۀ «مايُضمَن» محمد رحمانى

در اموال قيمى موثقه سكونى است:

عن علي(ع) أنه قضى في رجل أقبل بنارفأشعلها في دار قوم فاحتر قت الدار و احترق أهلها و احترق متاعهم يغرم قيمة الدار و ما فيها...؛ (٣٧)

امام على(ع) در مورد مردى كه آتش را در منزل گروهى برافروخت و افراد خانه همراه با اثاث آن سوخته شد حكم كرد به ضمان قيمت خانه و اثاثيه.

دلالت موثقه بر مدعا روشن است و جاى خدشه ندارد. تنها اشكالى كه ممكن است مطرح شود همان اشكال در روايات باب رهن است كه اين روايت دلالت دارد در اموال مثلى نيز ضمان به قيمت است نه به مثل.

پاسخ: اولا: ممكن است بگوييم: «وما فيها» عطف به قيمت است. بنابراين معنا چنين خواهد بود: آن مرد ضامن قيمت خانه و ضامن اثاث مى‌باشد.

ثانياً، ممكن است گفته شود: شايد اثاث موجود در آن خانه قيمى بوده اند نه مثلى.

ثالثاً، با تنزل از پاسخ هاى قبلى گفته مى‌شود: ميان اين فقره و ادله اى كه دلالت دارد ضمان در اموال مثلى مثل است تعارض خواهد بود و در مقام تعارض، ترجيح با ادله اى است كه دلالت دارد ضمان در اموال مثلى به مثل است؛ زيرا افزون بر كثرت عددى، موافق با فتواى مشهور فقها است و برفرض تنزل تساقط مى‌كنند و پس از تساقط بايد به ادله ديگر از جمله اجماع قطعى ـ كه در اموال مثلى ضمان به مثل است ـ بايد رجوع كرد.

٦.موثقه ديگر سكونى: همانند اين موثقه، موثقه ديگر سكونى است درباره سفره پهنى كه در بيابان پيدا شده كه اگر صاحبش پيدا شود قيمت آن بايد پرداخت گردد:

فإن جاء طالبها غرموا له لثمن. (٣٨)

دلالت اين روايت برمدعا تمام و پاسخ اشكال بر اين كه مستفاد از روايات تعلق ضمان به قيمت است حتى مثليات، از همان پاسخ هايى است كه در موثقه اول بيان شد و از تكرار آن خوددارى مى‌كنيم.


(٣٨) وسائل،باب٢ از ابواب لقطه، ج٢٥، ص٤٤٣،ح٩.