٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٨ - پژوهشى در تعديل قرارداد جواد فخّار طوسى

درحالى كه درنظريه حادثه غير مترقبه اوّلا، حادثه موجب ناممكن گشتن عمل به قرارداد نمى‌شود و ثانياً، اثر آن، صرفاً تعديل و اصلاح قرارداد است.

قابل ذكر است كه حادثه غير مترقبه در اصطلاح ديگر به معناى حادثه اى درونى و وابسته به فعاليت‌هاى متعهد( مثل آتش سوزى، عيب كالا، از خط خارج شدن راه آهن و...) تفسير مى‌گردد، دربرابر فورس ماژور كه حادثه برونى است؛ مانند سيل و توفان. (٨١)

و نيز شايان ذكر است كه در اصطلاحى ديگر بين فورس ماژور و حادثه غير مترقبه فرق گذاشته نمى‌شود و دريك معناى واحد به كاربرده مى‌شوند. بنابراين بايد توجه داشت كه مقصود ما از حادثه غير مترقبه، حادثه اى كه به بطلان عقد مى‌انجامد نيست.

دلايل تعديل قرارداد در صورت بروز حادثه پيش بينى نشده

الف) حسن نيت و لزوم مراعات آن در اجراى قراردادها: درحقوق بيگانه، مراعات حسن نيّت ، اصل سائد براجراى قراردادها معرفى مى‌شود. به همين جهت ماده ١١٣٥ق.م فرانسه، انصاف را از منابع التزام‌هاى قراردادى مى‌شناسد و رويه قضايى آن كشور نيز بروجوب مراعات حسن نيت در تنفيذ عقد، پاى مى‌فشرد تا آن جا كه مقرر مى‌دارد پيمانكار موظف است از كوتاه ترين راه ممكن اقدام به برق رسانى كند و متصدى حمل و نقل بايد كالا را از راه مناسب حمل نمايد و نيز درصورت وجود حسن نيت درعدم اجراى قرارداد، به مديون مهلت مى‌دهد. (٨٢)

قانون مدنى سوئيس نيز صريحاً اعلام مى‌كند:

هركس مكلّف است حقوق و تعهدات خود را برطبق موازين حسن نيّت اجرا كند. (٨٣)

ونيز تصريح مى‌شود:


(٨١) حقوق مدنى و تطبيقى، ص٣٩٦.
(٨٢) الوسيط، ج١، ص٦٢٧(نقل از پلانيول و ريپر، ج٢، ش٤٥٥).
(٨٣) حقوق تعهدات، اميرى قائم مقامى، ج١، ص١٧٨.