قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ٧٣ - باب نهم

همه ازو رفت و جزو [١] ارضى بماند [٢] و رنگ آهن كه بارزيز ماند اما سياه ترست سبب آنست كه كلس‌ [٣] او [٤] زردست و كلس ارزيز سپيدست‌ [٥] و جزو [٦] ارضيّت آهن كدرست چون رطوبت اصلى كه اندر ارزيزست متحد است بكلسى‌ [٧] سپيد [٨] لون او كبودپام‌ [٩] همى‌باشد [١٠] و بحسب اين رطوبت كه اندر آهنست و سبب تماسك و لون بريق‌ [١١] اوست چون بكلس زرد [١٢] او متحد باشد [١٣] لابد لون او بسياهى مايل‌تر بود [١٤] ازين سبب‌ [١٥] لون آهن سياه‌ترست از لون ارزيز اما لون مس كه‌ [١٦] سرخست سبب‌ [١٧] آنست كه اندرو جزويست رصاصى و كلس او سبزست و از امتزاج رنگ ارزيز

[١] - ت: جزوى.

[٢] - م: نماند. س: ماند.

[٣] - از اين كلمه تا «كلس ارزيز» از نسخه س اصلا ساقطست.

[٤] - م: ازو.

[٥] - ت: سبيدست (برسم الخط قديم). س: سفيد است.

[٦] - س، جز.

[٧] - م: بكلس.

[٨] - س: سفيد.

[٩] - م: بام (برسم الخط قديم). ت و س: فام.

[١٠] - م: مى.

[١١] - چنين است در نسخه ت. م: بريق؟؟؟؟. س: درپق.

[١٢] - س: از او برود.

[١٣] - س: از او برود.

[١٤] - ت: مايل‌تر باشد. س: مايل باشد.

[١٥] - م: سبب كه.

[١٦] - س اين كلمه را ندارد.

[١٧] - س: بسبب.