از اوقات منطبق بودى و اندر آن وقت كسى خواستى كه با او [١] حديثى‌ [٢] كند كه كس نداند لابد او را بدست اشارت بايستى كرد تا او گوش بگشادى و حديث‌ [٣] بشنيدى و اين دشوار گشتى‌ [٤] و چون حيوان را دايم تنفس‌ [٥] است چنانك‌ [٦] يك ساعت‌ [٧] مهلت نپذيرد از آن سبب بينى را انطباق نبود [٨] چنانك دهان را و اگر او را انطباق بودى و هر دو منطبق شدندى اندر خواب يا [٩] اندر حالهائى‌ [١٠] كه حيوان را افتد آنگاه از نفس زدن باز ماندى و حيوة باطل شدى و چشم‌ [١١] را بانطباق و حجاب‌ [١٢] از هوا [١٣] حاجت بود تا بدان‌ [١٤] مصون باشد [١٥] از اذى‌ [١٦] و كره و قذاها [١٧] و لطيف‌تر اجزاى‌ [١٨] دماغ است و حاجتمندتر بحفظ و پوشش.

[١] - س: بآن كس.

[٢] - م: حديث.

[٣] - ت: حديث او.

[٤] - س: بودى.

[٥] - س: دايم بيدار و نايم احتياج بنفس.

[٦] - ت و س: همه جا «چنانكه» بجاى «چنانك».

[٧] - چنين است در نسخه م و ت. س: يك لحظه و زمان و لمحه و اوان.

[٨] - س: نيست.

[٩] - س: يا بيدارى يا.

[١٠] - س: حالهاى. م: حالها.

[١١] - م: جسم.

[١٢] - ت: جهات آواز هوا.

[١٣] - ت: جهات آواز هوا.

[١٤] - س: بدان محروس و.

[١٥] - ت: بود.

[١٦] - ت: اذى و كروها و قذاها. س: اذى و كرد و غبارها. كره بفتح اول و ثانى بمعنى چرك و وسخ (از برهان قاطع). قذى محركة خاشاك و خاشاك چشم ...

(منتهى الأرب).

[١٧] - ت: اذى و كروها و قذاها. س: اذى و كرد و غبارها. كره بفتح اول و ثانى بمعنى چرك و وسخ (از برهان قاطع). قذى محركة خاشاك و خاشاك چشم ...

(منتهى الأرب).

[١٨] - س: لطيف‌تر از اعضاء.