ايمان زيربناى شريعت - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٥٩ - ششم- آداب دعا

هشت- اخلاص در دعا:

الف- از ابعاد تسليم در برابر خداوند، اخلاص در دعاست. اين كه آدمى جز خدا را نخواند و در دعاى خود، احدى را براى خدا شريك نگيرد. خداوند مى‌فرمايد:

قُلْ أَنَدْعُوا مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَايَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَى‌ أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ فِي الْأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ يَدْعُونَهُ إِلَى الْهُدَى ائْتِنَا قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى‌ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ‌ [١].

«بگو: آيا غير از خدا، چيزى را بخوانيم (و عبادت كنيم) كه نه سودى به حال ما دارد، نه زيانى؛ و (به اين ترتيب) به عقب برگرديم بعداز آنكه خداوند ما را هدايت كرده است‌؟! همانند كسى كه بر اثر وسوسه‌هاى شيطان، در روى زمين راه گم كرده، و سرگردان مانده است؛ در حالى كه يارانى هم دارد كه او را به هدايت دعوت مى‌كنند (و مى‌گويند:) به سوى ما بيا! بگو: تنها هدايتِ خداوند، هدايت است؛ و ما دستور داريم كه تسليم پروردگار عالميان باشيم.»

از سياق اين آيه به نظر مى‌رسد كه دعا در اينجا به مفهوم معروف آن به كار گرفته شده است و نبايد آدمى براى برآوردن نيازهايش به غير خدا متوسّل شود، مگر به اذن خداوند و به همين سبب، تعبير مِن دُونِ اللَّهِ‌ در آيه آمده است.

ب- خداوند مى‌فرمايد:

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ... [٢].

«و همراه با كسانى كه هر صبح و شام پروردگارشان را مى‌خوانند و خشنودى او را مى‌جويند خود را به صبر وادار...»

پ- بزرگترين دليل حقيقت توحيد و پوچى شرك، اين است كه آدمى هنگام گرفتار شدن به سختيها و احاطه خطر تنها خدايش را مى‌خواند و هنگامى كه خداوند او را نجات مى‌دهد باز به شرك برمى‌گردد. خداوند مى‌فرمايد:

فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ‌ [٣].