ايمان زيربناى شريعت - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٤٤ - چهارم- شاكر، از اسماء نيكوى خداوندى
مگرنه اين است كه دعا بشر را از استكبار، بازمىدارد؟ آنگاه كه آدمى به خويشتن خويش باز مىگردد و درمىيابد كه راه صلاح و والايى همان تواضع است؟
ب- خداوند مىفرمايد:
وَاذْكُر رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ والآصَالِ وَلَا تَكُن مِنَ الْغَافِلِينَ* إِنَّ الَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَايَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ [١].
«پروردگارت را در دل خود به تضرّع و ترس بى آن كه صداى خود بلند كنى هر صبح و شام ياد كن و از غافلان مباش. هر آينه آنان كه در نزد پروردگار تو هستند از پرستش او سر نمىتابند وتسبيحش مىگويند و برايش سجده مىكنند.»
دعا همان نقطه مخالف استكبار است و اگر استكبار و سركشى، عامل فساد در زمين است دعا ابزار بازدارنده انسان از فساد مىباشد.
پ- همچنين دعا و تواضعى حقيقى را به ارمغان مىآورد و انگيزههاى تجاوز و تسلّط را از روان بر مىكند. از همين روست كه خداوند سبحان مىفرمايد:
ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَايُحِبُّ الْمُعْتَدينَ [٢].
«پروردگارتان را با تضرّع و در نهان بخوانيد، زيرا او متجاوزان سركش را دوست ندارد.»
پس نقش دعا، بازداشتن انسان از تجاوزى است كه خداوند آن را دوست نمىدارد.
ت- دعا نه تنها از فساد باز مىدارد، بلكه نهال محبّت را در جان مىنشاند تا براى مردم، احسان و نيكى به بار آورد. خداوند مىفرمايد:
... وَادْعُوهُ خَوْفاً وَطَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ [٣].
«... و خدا را از روى بيم و اميد بخوانيد. و رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است.»
پس در پرتوى دعا روح نيكوكارى به مردم در نفس انسان، رشد مىكند، زيرا دعا نفس را اصلاح مىكند و صلاح نفس، زير ساز صلاح جامعه است. چه، يكى از
[١] - سوره اعراف، آيات ٢٠٥- ٢٠٦.
[٢] - سوره اعراف، آيه ٥٥.
[٣] - سوره اعراف، آيه ٥٦.