ايمان زيربناى شريعت - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٩٩ - ششم- اخبات و فروتنى به درگاه الهى

اخبات است كه در اين سخن پروردگار آمده است: الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُوا إِلَى‌ رَبِّهِمْ‌. [١]»

دو- فروتنى و اخبات درجه‌اى است كه انسان جز به توان، قوت و توفيق الهى بدان دست نمى‌يازد، و به همين سبب در دعاى منقول از امام زين‌العابدين، آن‌حضرت از خدا درخواست رسيدن به درجه اخبات را طلب مى‌كنند، در فقراتى از اين دعا آمده است:

«اى كسى كه مرا به توحيد خود گرامى داشته‌اى و از گمراهى با راه نشان دادن حفظم كرده‌اى، وبه اقامه حدود خود، ملزمم داشته‌اى، آنچه از تحقّق شناخت تو به من بخشيده‌اى از من مگير. خدايا براى من، توبه به درگاه خودت را آسان گردان و بر آن ياريم ده، و مرا به راه فروتنى و اخبات به درگاه خودت، ره بنما و مرا به سوى رسيدن بدان ارشاد كن كه حول و قوّه جز به يارى تو نيست، پايدارى و دگرگونى جز به قدرت تو به كف نمى‌آيد، اى كسى كه از پدر مهربانم به من مهربانترى، و از فرزند يارم به من نيكوكارترى و از همسايه ديوار به ديوار من به من نزديكترى. [٢]»

سه- در حديث شريفى از امام صادق عليه السلام آمده است كه از نشانه‌هاى اخبات و فروتنى، شكيبايى است. امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: «شكيبايى، آنچه كه در نهانگاه بندگان از نور و صفا موجود است آشكار مى‌كند، و ناشكيبايى، آنچه كه در باطن آنها از تاريكى و وحشت وجود دارد، نمايان مى‌سازد، و شكيبايى را هر كسى ادّعا مى‌كند، ولى كسى طاقت آنِ را ندارد، مگر فروتنان، و ناشكيبايى را هر كسى انكار مى‌كند و آن در منافقان‌، آشكارتر است، زيرا به واسطه سختى و مصيبت، پرده از صدق و كذب افراد بر گرفته مى‌شود. [٣]»