چ- كدام گمراهى، از دعا به درگاه كسى كه سودى ندارد و ترك دعا از كسى كه مى‌شنود ژرفتر مى‌باشد؟ بلكه دعاى انسان به غير خدا زيان‌آور نيز مى‌باشد، چه خداوند رب العرش كه هم سود رساننده است و هم زيان رساننده، خشم مى‌گيرد و ديگر پاسخى بدو نمى‌دهد.

خداوند مى‌فرمايد:

يَدْعُوا لَمَن ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِن نَّفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلَى‌ وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ [١].

«او كسى را مى‌خواند كه زيانش از نفعش نزديكتر است؛ چه بد مولا و ياورى و چه بد مونس و معاشرى‌!»

ح- قرآن از واقعيت دعاى كافران مثالى مى‌آورد و مى‌فرمايد:

لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ لَايَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَي‌ءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ‌ [٢].

«دعوتِ حق از آنِ اوست و كسانى را كه (مشركان) غير از خدا مى‌خوانند، (هرگز) به دعوت آنها پاسخ نمى‌گويند. آنها همچون كسى هستند كه كفهاى (دست) خود را به سوى آب مى‌گشايد تا آب به دهانش برسد. و هرگز نخواهد رسيد. و دعاى كافران، جز در ضلالت (گمراهى) نيست.»

خ- اين از مهمترين محورهاى تضاد ميان پيامبران و كافران است چنانكه ابراهيم عليه السلام فرمود و قرآن كريم، كلام او را دراين سخن پروردگار آورده است كه:

وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُوا رَبِّي عَسَى‌ أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيّاً [٣].

«و از شما و آنچه غير خدا مى‌خوانيد، كناره‌گيرى مى‌كنم و پروردگارم را مى‌خوانم و اميدوارم در خواندن پروردگارم بى‌پاسخ نمانم.»

آيا نمى‌بينيد كه چگونه حضرت ابراهيم عليه السلام خواندن غير خدا را سبب كناره‌گيرى از كافران قرار مى‌دهد و به صراحت بديشان اعلام مى‌كند كه وى تنها به درگاه خداى يكتا دعا مى‌كند، زيرا خدا نسبت به او محبّت مى‌ورزد و همچنين او اميد هر چيزى را

[١] - سوره حجّ، آيه ١٣.

[٢] - سوره رعد، آيه ١٤.

[٣] - سوره مريم، آيه ٤٨.