اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ١٨٠ - خواجه نصير الدين طوسى
به همين دليل بود كه شخصيت خواجه نصير الدين طوسى زير سؤال رفت. حال كه به اينجا رسيديم لازم است ببينيم در مورد آنچه ابن تيميه از خواجه نصير الدين طوسى نقل كرده است، حقيقت چيست؟ پس از روشن شدن اين مطلب، حقيقت آنچه را كه وى از نزاريان نقل مىكند روشن خواهيم كرد.
١- آيا اين حقيقت دارد كه خواجه نصير الدين طوسى از مهمترين شخصيتهاى اسماعيليان ملحد و از مشاوران و وزراى آنان بود؟
٢- آيا درست است كه او فرمان قتل خليفه عباسى را صادر كرد؟
پاسخ دو سؤال فوق منفى است و مطالبى كه ابن تيميه در اين مورد گفته است، دروغ است. اما حقيقت مطلب:
تولد خواجه نصير الدين طوسى در طوس بود و در همين شهر است كه وى تحصيلات اوليهاش را نزد پدر و دايىاش و همچنين كمال الدين محمد، مشهور به حاسب فرا مىگيرد. پس از مرگ پدرش بايستى دروس بيشترى را فرا مىگرفت و وقت بيشترى را براى اين كار مىگذاشت. در آن زمان، نيشابور محل اجتماع دانشمندان و طلاب علوم مختلف بود لذا به آن شهر رفت و در دروس سراج الدين قمرى، قطب الدين سرخسى، فريد الدين داماد، ابو السعادات اصفهانى و ديگران شركت نمود. وى در همين شهر با فريد الدين عطار نيشابورى ملاقات كرد. چيزى نگذشت كه نبوغ و برجستگى او در اين شهر نمودار شد و از شخصيتهاى مبرز اين شهر گرديد.
در خلال حضور خواجه در نيشابور، مغولها اولين حمله خود را به رهبرى چنگيز خان آغاز كردند و با كولهبارى از مرگ و ويرانى، خراسان را به خاك و خون كشيده، پيشوايش، سلطان محمد خوارزمشاه را به تسليم وادار
اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي ١٨١ خواجه نصير الدين طوسى: ..... ص : ١٧٨