اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٣٦٨ - حكومت فاطمى

طول حكومتشان اقدامات بسيارى را جهت شكوفايى اقتصادى مصر و ازدياد توليدات كشاورزى آن، و ايجاد رفاه و آسايش براى مردم و احراز نمونه تمدنى ممتاز كه نقش به سزايى در بالا رفتن موقعيت مصر داشت، انجام دادند و از همان روز، مصر نزد تمام مسلمانان به‌عنوان پيشاهنگ شناخته شد.

خلفاى مصر حساسيت بالايى نسبت به قضاياى جهان عرب داشتند كه اين حساسيت در نتيجه پشتوانه‌هاى تاريخى و نيز در نتيجه زندگى‌شان تحت لواى اسلام در يك چارچوب مرزى مشخص، و داشتن سرنوشت واحد بود. لذا بيشترين دل‌مشغولى آنها در جهت جهش به سوى آينده عربى برتر بود اين در حالى بود كه انسان عربى از وجود حكومت عباسى از هم گسيخته شده، نااميد گشته بود.

دكتر خضر احمد عطاء اللّه در كتابش (الحياة الفكرية في مصر في العصر الفاطمي) در صفحه ٦ به بعد در صفحات مختلف مى‌نويسد:

فاطميين كوشيدند تا خلافت فاطمى، در مصر مستقر شود، آنها يقين داشتند اين سرزمين سرسبز و شايسته، بهترين سرزمين براى بقا و رشد تمدن فاطمى است، تا مسلمانان و بلكه همه جهان از ثمرات اين تمدن پويا، بهره‌مند شوند. لذا مى‌بينيم «جوهر صقلى» پايه‌هاى شهرى بزرگ يعنى قاهره را بنا مى‌نهد كه محل پيدايش عمالقه مى‌گردد تا پرچم انديشه و تمدن را برافرازند.

«جوهر» همچنين دانشگاه «ألأزهر» را برپا مى‌كند تا مدتى بعد، برجسته‌ترين دانشگاههاى دنيا و مقصود هزاران دانش‌پژوه از تمام نقاط جهان اسلام گردد .... زادگاه خلفاى فاطمى از خليفه «الحاكم بأمر اللّه» تا آخرين آنها «العاضد باللّه»، در مصر بوده است. آنان همگى از آب نيل اين سرزمين نوشيدند، و بر