اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٨٠ - فرزندان خواجه نصير الدين طوسى

مشهورترين سرزمينهاى تحت سلطه مغولها از جمله فارس، آذربايجان، اران و عراق بر عهده داشت، آنها نيز بر عهده گرفتند.

ابن فوطى در مورد سرگذشت فرزندان خواجه چنين مى‌نويسد:

بعد از آن، فخر الدين احمد بن خواجه نصير الدين طوسى رسيد و امر كليه موقوفات به او سپرده شد».

سپس اين مؤلف اشاره‌اى دارد به افرادى كه فخر الدين طوسى مسؤوليت اداره امور اوقاف در عراق را به نيابت از خود به آنها مى‌سپارد.

در مورد فرزندان خواجه نصير الدين طوسى از جمله فخر الدين احمد، اصيل الدين حسن و صدر الدين على در دو كتاب «الحوادث الجامعه» و «تلخيص مجمع الاداب» اثر ابن فوطى، مطالبى نقل شده است. فخر الدين احمد مانند پدرش مسؤوليت نظارت بر مدارس بغداد از جمله مدرسه مستنصريه را داشته و بر عهده او بوده است كه فقها و مدرّسان اين مدرسه را تعيين كند.

تمامى فرزندان خواجه نصير الدين طوسى خود را وقف علم، بحث، تأسيس آكادمى‌هاى علمى و كتابخانه‌هاى بزرگ كرده، تمامى اهتمام خود را در اصلاح اوضاع فاسد اجتماعى سرزمينهايى كه مغولها بر آنها دست انداخته بودند، مصروف مى‌نمودند.

دورى آنها از دخالت در امور سياسى، باندبازى، توطئه‌چينى و چشم دوختن به مناصب دولتى موجب شد كه آنها در دوران‌هاى مختلف حكومت مغولان، در امنيت و سلامت زندگى كنند.

از ميان فرزندان خواجه نصير الدين طوسى، فخر الدين احمد به موجب دستور سلطان غازان در شهر سيواس به سال ٧٠٠ هجرى به قتل رسيد. شبيبى در ذيل جلد دوم كتاب ابن فوطى صفحه ٢٠٨- ٢١٠ در اين مورد مى‌نويسد: