اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٤٠١ - بين چنگيز، هولاكو و طوسى

مدت حكومت عماد الدين در عراق زياد به طول نينجاميد و عطا ملك جوينى در سال ٦٥٧ جانشين وى شد. در اين سال مغولها عراق را ترك كردند و استقلال كامل عراق محقق شد. وى در استفاده از همه امكانات موجود براى ايجاد يك حركت سازندگى بزرگ در عراق، بر اسلاف خود برترى يافت. او مدارسى را كه ويران شده بود بازسازى كرد و تعدادى مدرسه و كتابخانه و ... را بنا كرد. همچنين تعدادى كاروانسرا و قلعه و بيمارستان تأسيس نمود و كارهاى آن را سامان داد. وى به تعمير مشاهد مشرفه در نجف، كربلا و كاظميه همت گماشت و جويها و كانالهايى حفر نمود. او بود كه نهضت تأليف و مؤلفان را حمايت مى‌كرد و به آنها صله و پاداش مى‌داد. از اين ناحيه مى‌بينيم تعدادى از كتابها و تصنيفات بسيار مهم در موضوعات گوناگون علمى و ادبى و تاريخى به مخازن او و خانواده و نزديكانش سرازير شد، و مى‌توان گفت جوينى در ايجاد يك حركت نوين كه عراق و ارس و آذربايجان را در بر گرفت، گوى سبقت را از همه حاكمان دوره مغول ربود.[٢]

عطا ملك در طول مدت حكومت هولاكو، در منصب خويش قرار داشت‌

[١]مشهد موسى: مشهد امام موسى الكاظم و محمد الجواد عليهما السلام.

[٢]ابن الفوطى، مورخ العراق، [نوشته‌] شبيبى، ج ٢، ص ١٤٥، ١٤٦.