اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ١٨ - قرائتى جديد از تاريخ اسلام
او در دامان پدرش، محمد بن حسن، كه از زمره فقها و محدثان بوده است، پرورش و تحت نظر او رشد يافت.
و در و در كنار مقابر از محسن بن وزير بن فرات استفاده مىشود كه ساكنانى در اطراف عمارت و بناى اين دو قبر و در كنار مقابر قريش وجود داشتهاند. عمارت اول، بلافاصله بعد از شهادت امام موسى بن جعفر عليه السّلام ساخته مىشود و به صورت ابتدايى و كوچك بوده است. اما عمارت دوم، پس از استيلاى معز الدوله بويهى بر بغداد برپا مىشود. وى اين بنا را كه اولين بنايى بود كه بر مرقد ساخته مىشد، در سال ٣٣٦ هجرى بازسازى كرد. از متون تاريخى چنين استفاده مىشود كه اين دو گنبد، بزرگ بودهاند، به گونهاى كه فضاى آنها گنجايش شمار زيادى از نمازگزاران را در دو ساختمان داشته است و ساختمان اين دو قبر از يكديگر فاصله داشتهاند. اين دو عمارت و ساختمان همواره مورد توجه و عنايت مردم بوده است و در سال ٤٤٣ هجرى به اوج شكوفايى خود مىرسد.
شايان ذكر است كه غير از اين دو عمارت، عمارات ديگرى نيز در اين مكان ساخته مىشود كه پنجمين آنها كه آخرين آنها در عصر عباسى مىباشد، عمارت الناصر باللّه، خليفه عباسى، در سال ٥٧٥ هجرى به بعد بوده است. به مرور زمان اطراف مشهد اين دو امام، تبديل به شهر آبادى شد كه اينك به كاظميه (منسوب به امام كاظم) و يا كاظمين (منسوب به امام كاظم عليه السلام و امام جواد عليه السلام و بنابر تغليب لقب امام كاظم عليه السلام) معروف است. كار تعمير بازسازى اين دو عمارت همواره طى اعصار مختلف ادامه داشته است كه مهمترين آنها توسط شاه اسماعيل صفوى انجام گرفت. اين روند تا عصر قاجاريه يعنى عصرى كه فتحعلى شاه قاجار كار تذهيب گنبدهاى واقع بر مقبرها اين دو امام و منارههاى چهارگانه كوچك آن را آغاز نمود و در سال ١٢٢٩ هجرى به پايان رسانيد، ادامه داشت.
در مورد شهر كاظمين بايستى بگوييم كه سكونت در آن به گونهاى كه بتوان بر كسانى كه در آنجا مقيم بودند، عنوان «ساكن» داد، در نيمه دوم قرن چهارم هجرى اتفاق افتاد. در اواسط قرن پنجم هجرى ساكنان پيرامون مشهد اين دو امام فزونى يافت و بعد از اين بود كه اين شهر پر از جمعيت شد.
اينچنين ملاحظه مىكنيم كه اين سرزمين به سرعت به سوى شكوفايى حركت كرد و در مدتى كوتاه، قبرستانى كه به بنى هاشم يا قريشيان و اشراف اختصاص داشت، به مشهد بسيار زيباى امام كاظم عليه السلام و امام جواد عليه السلام و سپس به محلهاى از محلات شهر مشهور و آباد بغداد و بالاخره به شهرى مستقل كه داراى تمامى ويژگيهاى يك شهر است، تبديل شد. هنوز معلوم نيست كه تاريخ استقلال اين شهر از بغداد و تبديل شدنش به يك شهر داراى هويتى خاص، در چه زمانى بوده است اما به احتمال قوى اين امر در اواسط قرن پنجم هجرى و در پى فتنهها و آشوبهايى كه عراق و بخصوص بغداد را فرا گرفت، اتفاق افتاده است. در نتيجه اين فتنهها بود كه شهرها نابود شدند و ويرانى بر همه جا سايه افكند و موجب كوچك شدن بغداد و جدايى كاظمين از آن گرديد.