اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ١٧٦ - چه كسى مغولها را تحريك كرد؟

مغولها شكست خوردند، توانست فرار كند و به دست مسلمانان اسير نشود. او از نوادگان شيركوه، عموى صلاح الدين ايوبى، بود.

يكى از كسانى كه مغولها را در حمله به شام و مصر تشويق كرد، سلطان مغيث، فتح الدين عمر بن عادل بن كامل بن عادل، برادر صلاح الدين ايوبى بود.

پس از پيروزى نيروهاى اسلامى بر مغولها در جنگ «عين جالوت»، ملك ظاهر، ركن الدين بيبريس اول، او را دستگير كرد و از فقها و قاضيان دعوت به عمل آورد، تا آنها را از نامه‌هاى مغولها به سلطان مغيث و جوابهايى كه او براى آنها در جهت تشويقشان بر حمله به مصر و شام نگاشته بود، آگاه كند. همچنان كه اين مطلب را ابو الفدا در تاريخش ذكر كرده است.[١] ملك ظاهر سپس او را به قتل رساند.

آرى ديدگان ابن تيميه كه با تعصب كور شده است، هيچ‌يك از اين مطالب را نمى‌بيند. البته ايوبيان جزيره و شام از اولين كسانى بودند كه با هلاكو همكارى كردند و افرادى را نزد او فرستادند تا سازش و تمايلاتشان را به او اعلام كنند. خود ناصر ايوبى كسى بود كه در اعلام اطاعتش از هلاكو شتاب كرد و پيشاپيش، فرزندش «عزير» را در سال ٦٥٦ هجرى (١٢٥٨ ميلادى) به همراه تحفه‌هايى نزد هلاكو فرستاده و با او سازش نمود. اشرف موسى ايوبى، حاكم دمشق نيز از اولين كسانى بود كه تمايلاتش را به هلاكو اعلام كرد. در همين حال، منصور بن مظفر ايوبى، حاكم حماة، با زن و فرزند، اين شهر را ترك كرده، به مصر فرار كرد و خود را به دست سرنوشت سپرد. آن‌گاه ناصر يوسف از دمشق كه اوضاع آشفته‌اى داشت، فرار كرد.[٢]

[١]ج ٣، ص ٢١٧.

[٢]دكتر فايد حماد عاشور در كتابش تحت عنوان «العلاقات السياسية بين المماليك و المغول» صفحه ٣٦