اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٢٦٣ - به سوى الموت
چنانچه در جنگ كشته شد، آن را براى ساختن مسجدى هزينه كنند. هنگامى كه در جنگ كشته مىشود، وصى او براى اجراى مفاد وصيتش مبلغ ياد شده را مىگيرد و آن را صرف ساخت مسجد مىكند.
بارى همچنان به سرعت به سمت قلعههاى مرتفع، بالاتر مىرفتيم. از روستايى گذشتيم كه بيش از چند خانوار در آن زندگى نمىكردند و نامش ميانى خانى بود. قلههايى كه به سمت آنها حركت مىكرديم، قلههاى وحشتناكى به نظرمان مىرسيد. در همان حال به منظور رسيدن به قله بالاتر، ميان قلهها حركت مىكرديم. به روستاى «معلم كلايه» كه بزرگترين روستا از چهار روستاى ديگرى است كه به آن مرتبط است رسيديم. در اين روستا برعكس روستاى قبلى (بيكين) كه ابتدايى بود، مظاهر تمدن و شهرنشينى به چشم مىخورد.
يكى از روستاهايى كه به روستاى معلم كلايه مرتبط است، روستاى «شمس كلايه» است كه در دامنه يكى از قلعههاى اسماعيليان نزارى واقع است.
اين قلعه كه به قلعه شمس كلايه موسوم است، عبارت است از غار بزرگ آميخته با غارهاى ديگرى كه به آن متصلند. معلوم نيست آيا قلعه نامش را از روستا گرفته يا برعكس، روستا نامش مأخوذ از قلعه است.
افراد معدودى كه توانسته بودند از اين قلعه ديدار كنند، آن را همانطور كه گفتيم، براى ما توصيف كرده بودند. چرا كه دستيابى به اين قلعه تقريبا محال است. به ما گفته شد كه در آنجا معروف است اسماعيليان به واسطه ريسمانى كه از طرف كسانى كه درون قلعه بوده و آن را به بيرون آويزان كرده بوده وارد قلعه مىشدهاند.
در طول حركتمان در راهى حركت مىكرديم كه از شگفتانگيزترين راهها بود. زيرا ممكن نبود سلسله جبالى را طى كنيم مگر اينكه سلسله جبال