اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٣٢ - ٢ - تحرير أقليدس تحرير اصول هندسه

و دور بودن از حشو و زوايد بى‌جا، معروف است. اين ويژگيها موجب شد تا آثار او به حدى مورد رغبت طلاب و اقبال دانشمندان قرار گيرد كه در طى قرون متمادى به‌عنوان كتب درسى در حوزه‌هاى علميه مطرح باشد. به همين جهت بسيارى از علما به شرح و تحشيه آنها پرداخته، مورد استفاده قرار دهند.

برخى از آثار خواجه به زبان فارسى است و برخى ديگر به زبان عربى، همچنان كه برخى از رسائل علمى او از عربى به فارسى و برخى ديگر از فارسى به عربى برخى به زبانهاى ديگر دنيا ترجمه شده است. اين آثار شامل علوم رياضى، پاسخ به مسائل مطرح شده و همچنين شمارى مقاله‌هاى كوتاه در كنار ترجمه بسيارى از كتب در موضوعات مختلف مى‌باشد كه اينك به ذكر آنها مى‌پردازيم:

١- تحرير «مجسطى»:

اصل اين كتاب‌[١] از «قلوذيوس بطلميوس» و شامل سيزده مقاله و چند فصل ١٩٦ تصوير مى‌باشد كه خواجه نصير الدين طوسى آن را براى حسام الدين و سيف الناظرين حسن بن محمد سيواسى، تحرير مى‌كند و در تاريخ پنجم شوال سال ٦٤٤ هجرى قمرى تحريرش پايان مى‌يابد.

٢- تحرير أقليدس تحرير اصول هندسه:

كتاب «اصول الهندسه» كتابى است كه ثابت بن قره آن را از يونانى به عربى ترجمه و خواجه نصير الدين طوسى اقدام به تحرير آن كرده است.[٢]

[١]كتاب مجسطى. م.

[٢]نسخه‌اى از اين كتاب در كتابخانه آستان مقدسه امير المؤمنين عليه السلام و با خط ابن عتائقى موجود است.

از خواجه فايده جليله‌اى در حكمت و فلسفه به خط همين كاتب موجود است. همچنين فوايد ديگرى راجع به مسائل فلسفى به خط خواجه وجود دارد. مجموعه‌اى نيز وجود دارد به خط ابن عتائقى كه در آن مسائلى را كه از خواجه سؤال شده، آورده است. در آغاز آن آمده است: مولاى ما سيد ركن الدين،