اسماعيليان و مغول و خواجه نصير الدين طوسي - حسن امین - الصفحة ٥٦ - اقدامات خواجه براى حفظ اسلام

١٠- نامه‌اى به زبان فارسى به شمس الدين كيشى.[١]

خواجه نصير الدين طوسى فقيه:

چون خواجه به عراق آمد، از شهر حله ديدار كرد و در محضر درس ابو القاسم نجم الدين جعفر بن سعيد حلّى، معروف به محقق حلى حاضر شد.

بحث فقهى استاد در آن زمان در مورد قبله بود و اين‌كه مستحب است اهالى شهرهاى شرقى عراق وقتى قبله را يافتند، اندكى به سمت چپ قبله، نماز گزارند. خواجه به اين نظر استاد اعتراض مى‌كند و مى‌گويد: انحراف از قبله به سمت چپ از دو حال خارج نيست: يا به سوى قبله است كه در اين صورت واجب مى‌باشد و يا به سوى قبله نيست كه در اين صورت حرام مى‌باشد. محقق حلّى در درس چنين پاسخ مى‌دهد كه: انحراف از قبله است به سمت قبله.

اقدامات خواجه براى حفظ اسلام:

خواجه نصير الدين طوسى يكى از قربانيان نخستين حمله مغولها است كه طى آن سپاهيان چنگيز (١٢١٥- ١٢٢٧. م) سرزمينهاى اسلامى را مورد تعرض قرار دادند و به هر شهرى كه رسيدند، آن را با خاك يكسان كردند. شهر نيشابور نيز يكى ديگر از اين قربانيان است كه در آن زمان آكنده از مدارس علميه و مملو از علما و دانشمندان بود.

مغولها در اين حمله نه تنها نيشابور را ويران كردند، بلكه با شمشير به جان مردم افتادند و هركس را كه يافتند كشتند. تنها عده معدودى توانستند از دست آنان جان سالم بدر برند. خواجه نصير الدين طوسى يكى از آنهاست كه‌

[١]شيخ محمد حسن آل ياسين.