اخلاق ناصري - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٧١ - فصل دوم در معرفت سياست و تدبير اموال و اقوات

انسانى حواله افتاد و بعد از تقديم اين مقدمه گوئيم نظر در حال مال بر سه وجه تواند بود.

اول باعتبار دخل دوم باعتبار حفظ سوم باعتبار خرج‌

اما دخل يا سبب آن بكفايت و تدبير منوط بود يا نبود.

اول مانند صناعات و تجارات دوم مانند مواريث و عطايا، و تجارت بسبب آنكه بمايه مشروط بود و مايه در معرض تعرض اسباب زوال در وثوق و استمرار از صناعت و حرفت قاصر باشد. و در اكتساب بر جمله سه شرط رعايت بايد كرد.

اول احتراز از جور دوم احتراز از عار سوم احتراز از دنائت‌

اما جور- مانند آنچه بتغلب و تفاوت وزن وكيل يا طريق اختداع و سرقت بدست آرند.

و اما عار- مانند آنچه بمجون و مسخرگى و مذلت نفس بدست آرند

و اما دنائت- مانند آنچه از صناعتى خسيس بدست آرند با تمكن از صناعتى شريف. و صناعات سه نوع بود.

اول شريف- دوم خسيس- سوم متوسط

اما صناعات شريف صناعاتى بود كه از خير نفس باشد نه از خير بدن و آنرا صناعات احراء و ارباب مروت خوانند و اكثر آن در سه صنف داخل بود

اول آنچه بجوهر عقل تعلق دارد مانند صحت رأى و صواب مشورت و حسن تدبير و اين صناعت وزراء بود.

دوم آنچه بادب و فضل تعلق دارد مانند كتابت و بلاغت و نجوم و طب و استيفاء و مساحت و اين صناعت ادباء و فضلاء بود.

سوم آنچه بقوت و شجاعت تعلق دارد، مانند سوارى و سپاه‌گرى و