اخلاق ناصري - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١١٧ - فصل هشتم در ترتيب اكتساب فضايل و مراتب سعادت
و همچنانكه طب دو جزو است يكى آنچه مقتضى محافظه صحت بود
و ديگرى آنچه مقتضى ازاله علت، همچنين اين علم نيز دو فن باشد يكى آنچه مقتضى محافظت فضيلت بود.
ديگرى آنچه مقتضى ازاله رذيلت و ما هر فنى را بغايت جهد بيان كنيم انشاء اللّه تعالى.
پس از اين مباحث معلوم شد كه طالب فضيلت را اول بحث از حال قوت شهوت بايد كرد و بعد از آن بحث از حال قوت غضب و نگاه كرد تا حال هريكى در فطرت بر قانون اعتدال است يا منحرف از آن اگر بر قانون اعتدال بود.
پس در حفظ اعتدال و ملكه گردانيدن صدور آنچه نسبت بآن قوت جميل بود از او كوشيدن و اگر از اعتدال منحرف بود اول بر رد آن باعتدال پس بر تحصيل آن ملكه اقدام نمود و چون از تهذيب اين دو قوت فراغت يابد بتكميل قوت نظرى مشغول بايد شد و ترتيب در آن رعايت بايد كرد
اول آنكه در تعليم شروع نمايد خوض در فنى بايد كرد كه ذهن را از ضلالت صيانت كند و بطريق اقتباس معارف هدايت كند.
پس در فنى كه وهم را با عقل در قوانين آن مساعدت باشد و تحرير خبط را در آن مجال نه تا ذهن را ذوق يقين حاصل شود و ملازمه حق ملكه گردد.
و بعد از آن بحث بر معرفت اعيان موجودات و كشف حقايق و احوال آن مقصور بايد گردانيد- و ابتداء از مبادى محسوسات كرد و بمعرفت مبادى موجودات اين بحث را بانتها رسانيد و چون بدين مرتبه رسد از تهذيب اين سه قوت فارغ شده باشد.
بعد از آن بر حفظ قواعد عدالت توفّر بايد نمود و اعمال و افعال و