الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٥ ص
(٢)
٥١ ص
(٣)
٩١ ص
(٤)
١١٥ ص
(٥)
١٣٣ ص
(٦)
١٧٩ ص
(٧)
٢١٧ ص
(٨)
٢٨١ ص
(٩)
٣٠٥ ص
(١٠)
٣٣١ ص
(١١)
٥ ص
(١٢)
٧ ص
(١٣)
٩ ص
(١٤)
١٢ ص
(١٥)
١٣ ص
(١٦)
١٨ ص
(١٧)
١٩ ص
(١٨)
٢١ ص
(١٩)
٢٦ ص
(٢٠)
٣٦ ص
(٢١)
٤٣ ص
(٢٢)
٤٦ ص
(٢٣)
٤٧ ص
(٢٤)
٤٩ ص
(٢٥)
٥٠ ص
(٢٦)
٥١ ص
(٢٧)
٥٣ ص
(٢٨)
٥٤ ص
(٢٩)
٥٦ ص
(٣٠)
٦٣ ص
(٣١)
٦٣ ص
(٣٢)
٦٨ ص
(٣٣)
٧٠ ص
(٣٤)
٧٤ ص
(٣٥)
٧٩ ص
(٣٦)
٨٠ ص
(٣٧)
٨١ ص
(٣٨)
٨٢ ص
(٣٩)
٨٤ ص
(٤٠)
٨٥ ص
(٤١)
٩١ ص
(٤٢)
٩٣ ص
(٤٣)
٩٤ ص
(٤٤)
٩٥ ص
(٤٥)
٩٨ ص
(٤٦)
٩٩ ص
(٤٧)
١٠١ ص
(٤٨)
١٠٢ ص
(٤٩)
١٠٢ ص
(٥٠)
١٠٦ ص
(٥١)
١٠٧ ص
(٥٢)
١١٥ ص
(٥٣)
١١٧ ص
(٥٤)
١١٧ ص
(٥٥)
١١٩ ص
(٥٦)
١٢٠ ص
(٥٧)
١٣١ ص
(٥٨)
١٣٣ ص
(٥٩)
١٣٥ ص
(٦٠)
١٣٧ ص
(٦١)
١٣٨ ص
(٦٢)
١٣٩ ص
(٦٣)
١٣٩ ص
(٦٤)
١٤٠ ص
(٦٥)
١٤٠ ص
(٦٦)
١٤٢ ص
(٦٧)
١٤٣ ص
(٦٨)
١٤٥ ص
(٦٩)
١٤٦ ص
(٧٠)
١٤٧ ص
(٧١)
١٤٨ ص
(٧٢)
١٤٩ ص
(٧٣)
١٥٠ ص
(٧٤)
١٥١ ص
(٧٥)
١٥١ ص
(٧٦)
١٥٣ ص
(٧٧)
١٥٦ ص
(٧٨)
١٥٨ ص
(٧٩)
١٥٩ ص
(٨٠)
١٦٠ ص
(٨١)
١٦٧ ص
(٨٢)
١٧٩ ص
(٨٣)
١٨١ ص
(٨٤)
١٨٥ ص
(٨٥)
١٨٨ ص
(٨٦)
١٩٠ ص
(٨٧)
١٩٣ ص
(٨٨)
١٩٥ ص
(٨٩)
١٩٨ ص
(٩٠)
٢٠١ ص
(٩١)
٢٠٣ ص
(٩٢)
٢٠٥ ص
(٩٣)
٢١٠ ص
(٩٤)
٢١١ ص
(٩٥)
٢١٧ ص
(٩٦)
٢١٩ ص
(٩٧)
٢٢٠ ص
(٩٨)
٢٢٤ ص
(٩٩)
٢٢٧ ص
(١٠٠)
٢٣٦ ص
(١٠١)
٢٣٧ ص
(١٠٢)
٢٤٠ ص
(١٠٣)
٢٤٢ ص
(١٠٤)
٢٤٣ ص
(١٠٥)
٢٤٥ ص
(١٠٦)
٢٤٦ ص
(١٠٧)
٢٤٧ ص
(١٠٨)
٢٥١ ص
(١٠٩)
٢٥١ ص
(١١٠)
٢٥٢ ص
(١١١)
٢٦٠ ص
(١١٢)
٢٦١ ص
(١١٣)
٢٦٣ ص
(١١٤)
٢٦٥ ص
(١١٥)
٢٦٦ ص
(١١٦)
٢٦٧ ص
(١١٧)
٢٦٧ ص
(١١٨)
٢٦٨ ص
(١١٩)
٢٧٠ ص
(١٢٠)
٢٧١ ص
(١٢١)
٢٧١ ص
(١٢٢)
٢٧٧ ص
(١٢٣)
٢٧٨ ص
(١٢٤)
٢٧٩ ص
(١٢٥)
٢٨١ ص
(١٢٦)
٢٨٣ ص
(١٢٧)
٢٨٨ ص
(١٢٨)
٢٩٠ ص
(١٢٩)
٢٩٢ ص
(١٣٠)
٢٩٤ ص
(١٣١)
٢٩٥ ص
(١٣٢)
٢٩٧ ص
(١٣٣)
٣٠٠ ص
(١٣٤)
٣٠١ ص
(١٣٥)
٣٠٢ ص
(١٣٦)
٣٠٢ ص
(١٣٧)
٣٠٥ ص
(١٣٨)
٣٠٧ ص
(١٣٩)
٣٠٩ ص
(١٤٠)
٣١٣ ص
(١٤١)
٣١٤ ص
(١٤٢)
٣١٦ ص
(١٤٣)
٣١٩ ص
(١٤٤)
٣٢٣ ص
(١٤٥)
٣٢٦ ص
(١٤٦)
٣٣١ ص
(١٤٧)
٣٣٣ ص
(١٤٨)
٣٣٥ ص
(١٤٩)
٣٣٦ ص
(١٥٠)
٣٣٧ ص
(١٥١)
٣٣٨ ص
(١٥٢)
٣٣٩ ص
(١٥٣)
٣٤٣ ص
(١٥٤)
٣٤٤ ص
(١٥٥)
٣٤٥ ص
(١٥٦)
٣٤٦ ص
(١٥٧)
٣٤٧ ص
(١٥٨)
٣٤٧ ص
(١٥٩)
٣٤٨ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ١٩٤

وقد صرّح عمر بالداعي لانتهاج هذه السياسة، حين أبدى خشيته من تولية ابن عباس لحمص، على اعتبار أنه إذا مات وقد تولى الهاشميون بعض الأقطار الإسلامية، فقد يتغير مسار الخلافة عما يحبه ويرتضيه[١].

والذي يبدو لنا هو: أنهم أرادوا تقوية البيت الأموي وتمكينه من الوصول إلى الحكم بصورة أو بأخرى؛ لأنه حين يتشبث بالحكم، يكون هو القادر على المنافسة والتحدي، والمهيأ للبطش، لمنع بني هاشم من الوصول أو الحصول على أي موقع على مدى الأيام والأعوام..

وهكذا.. فقد كان عمر يقول عن معاوية: هذا كسرى العرب[٢].. وكان يحاول أن يطمعه بالخلافة بنحو أو بآخر، كما ذكرناه في كتابنا: (الحياة السياسية للإمام الحسن (عليه السلام)).

ثم إن عمر رتب الشورى بنحو يحتم اختيار عثمان..

إلى غير ذلك من أمور تستحق إفراد تأليف مستقل لها، وبذل جهد لاستجلاء آفاق واستكناه واقع هذا الموضوع.


[١] مروج الذهب (تحقيق شارل پلا) ج٣ ص٦٥ و ٦٦ والسقيفة للمظفر ص١٦١.

[٢] راجع: الإستيعاب ج٣ ص١٤١٧ وأسد الغابة ج٤ ص٣٨٦ والإصابة ج٦ ص١٢١ وسير أعلام النبلاء ج٣ ص١٣٤ وتاريخ مدينة دمشق ج٥٩ ص١١٤ و ١١٥ وتاريخ الإسلام للذهبي ج٤ ص٣١١ والبداية والنهاية ج٨ ص١٣٤ وشرح الأخبار ج٢ ص١٦٤ والغدير ج١٠ ص٢٢٦ والأعلام للزركلي ج٧ ص٢٦٢ وإحقاق الحق (الأصل) للتستري ص٢٦٣.