پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٤ - در برابر دشمن نبايد غافلگير شد!

سپس او را به راحتى صيد مى‌كند.

در اين جا افسانه‌هايى نيز ساخته شده، از جمله اين كه صيّاد آرام و آهسته مى‌گويد: اى كفتار! در خانه‌ات آرام گير و بخواب و اين سخن را چند بار تكرار مى‌كند. او هم به انتهاى لانه‌اش مى‌رود و مى‌خوابد و مى‌گويد: كفتار در خانه نيست، كفتار خوابيده است. سپس در خواب فرو مى‌رود و صيّاد وارد لانه او مى‌شود و با طناب مى‌بندد و بيرون مى‌برد و به همين جهت كسانى را كه در برابر دشمن به راحتى غافلگير مى‌شوند به كفتار تشبيه مى‌كنند.

واقعيّتهاى تاريخى آن زمان نشان مى‌دهد كه پيشنهاد عدم تعقيب «طلحه» و «زبير» بسيار ساده‌لوحانه بود، چرا كه نقشه اين بود كه آنها «بصره» و سپس «كوفه» را در اختيار خود بگيرند و «معاويه» با آنها بيعت كند و در «شام» از مردم نيز براى آنان بيعت بگيرد و به اين ترتيب بخشهاى عمده جهان اسلام در اختيار جاه‌طلبان پيمان‌شكن قرار گيرد و تنها مدينه در دست «على» (ع) بماند.

آنها با تكيه بر شعار خونخواهى «عثمان» روز به روز مردم را به هيجان بيشتر فرا مى‌خواندند و تدريجا اين شعار كه قاتل «عثمان»، «على» (ع) است را در ميان مردم پخش مى‌كردند و مردم ناآگاه را بر ضدّ امام مى‌شوراندند.

واضح است كه اگر «امير مؤمنان على» (ع) با سرعت، ابتكار عمل را در دست نمى‌گرفت نقشه منافقان به زودى عملى مى‌شد و همان گونه كه مى‌دانيد با آن سرعت عمل كه امام در پيش گرفت نخستين توطئه و تلاش جدايى طلبان را در نطفه خاموش ساخت و به آسانى «بصره» و «كوفه» و تمام عراق را نجات داد و اگر برنامه امام در مورد ظالمان «شام» با مخالفت بعضى از ياران ناآگاه روبرو نمى‌شد به خوبى «شام» نيز از شرّ ظالمان نجات مى‌يافت و پاكسازى مى‌شد و جهان اسلام يكپارچه در اختيار آن حضرت قرار مى‌گرفت، ولى متأسفانه- همان گونه كه در ذيل خطبه «شقشقيّه» بيان شد- جهل و ناآگاهى و لجاجت در برابر فريب و نيرنگ‌