پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٠ - مراقب فتنهانگيزان باشيد!

همان گونه كه در ذيل خطبه «شقشقيّه» خوانديم امام (ع) حكومت و زمامدارى را ذاتا كم ارزشتر از آب بينى يك بز مى‌شمرد.

در چهارمين نكته به يكى ديگر از ابعاد اين مسأله مى‌پردازد و آن اين كه كسى كه مى‌خواهد براى كار مهمّى مانند تشكيل حكومت الهى قيام كند، بايد در شرايط آماده‌اى اقدام نمايد و يا بتواند شرايط را خودش آماده سازد و گرنه قيامهاى بى‌مورد و حساب نشده، ثمره‌اى جز ناكامى و شكست نخواهد داشت. امام (ع) در اين رابطه مى‌فرمايد: «كسى كه ميوه را پيش از رسيدن بچيند همانند كسى است كه بذر را در زمين نامناسب (همچون كوير و شوره‌زار) بپاشد (كه سرمايه و نيروى خود را تلف كرده و نتيجه‌اى عايد او نمى‌گردد)» (و مجتنى الثّمرة لغير وقت ايناعها [١] كالزّارع بغير ارضه).

جمعى از شارحان نهج البلاغه احتمال داده‌اند كه ضمير در «بغير ارضه» به زارع برگردد و مفهومش اين است «مانند كسى است كه در زمين ديگرى بذر بپاشد كه ثمره‌اش عايد ديگران مى‌شود»، ولى با توجّه اين كه امام (ع) آن را با چيدن ميوه نارس يكسان دانسته است، ضعف اين تفسير روشن مى‌شود.

اين سخن در واقع يكى ديگر از اصول جاويدان و درسهاى اساسى براى تشكيل حكومتهاى الهى است، به اين معنى كه طالبان حق و عاشقان عدالت هرگز نبايد گرفتار احساسات زودگذر شوند و با مطالعات محدود به كارى دست زنند كه شرايط آن مهيّا نيست، بلكه بايد با صبر و حوصله به فراهم ساختن شرايط و ترتيب مقدّمات و تهيّه قوا و نيروهاى لازم دست زنند هر چند اين كار زمانى را طلب كند، همان طور كه باغبان آگاه هرگز به سراغ ميوه‌هاى نارس نمى‌رود، هر چند نياز فراوان به ميوه براى تغذيه خود و يا فروش داشته باشد و نيز كشاورز آگاه، در زمين‌

[١] «ايناع» از ماده «ينع» (بر وزن منع) به معناى رسيدن و بلوغ است اين واژه معمولا در مورد رسيدن ميوه‌ها به كار مى‌رود و هنگامى كه به باب افعال مى‌رود باز به همين معنى است.