پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٧ - در عالم فرشتگان

بقضائه و امره).

در واقع آنها واسطه ميان پروردگار و پيامبران و ترجمان وحى او هستند.

از اين تعبير استفاده مى‌شود كه تنها جبرئيل عليه السلام نيست كه سفير وحى خداست. او در حقيقت رئيس سفراى الهى است.

در آيات قرآن نيز اشاره به اين گروه از فرشتگان شده است، گاه مى‌فرمايد:

«قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ»، بگو آن (قرآن) را روح القدس به حق از سوى پروردگارت نازل كرده است». [١] در جاى ديگر مى‌فرمايد: «قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى‌ قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ»، بگو كسى كه دشمن جبرئيل باشد (در حقيقت دشمن خداست) چرا كه او به فرمان خدا قرآن را بر قلب تو نازل كرده است». [٢] گاه اشاره به گروه فرشتگان حامل وحى كرده، مى‌فرمايد: «يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ»، خداوند فرشتگان را همراه روح الهى به فرمان خود، بر هر كس از بندگانش كه بخواهد نازل مى‌كند». [٣] در روايات اسلامى و بعضى ديگر از خطبه‌هاى «نهج البلاغه» نيز به اين معنى اشاره شده است.

بايد توجّه داشت كه منظور از قضا و امر الهى در جمله‌هاى محلّ بحث همان فرمان و دستورهاى دينى و شرعى است، نه قضا و فرمان تكوينى كه بعضى از مفسّران «نهج البلاغه» احتمال داده‌اند چرا كه تناسب با جمله‌هاى قبل- كه مسأله امناى وحى مطرح شده است- ندارد و «مختلفون» از ماده اختلاف در اين جا به معنى رفت و آمد است.

[١] سوره نحل، آيه ١٠٢.

[٢] سوره بقره، آيه ٩٧.

[٣] سوره نحل، آيه ٢.