حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٢
باب پنجم : حج و عُمره
حج ، عبادتى است ستُرگ و آكنده از رازها و رمزها . حج ، عبادتى است بزرگ و سرشار از آموزه هاى بيدارگر و تنبّه آفرين و تعاليم حيات بخش . حج ، عبادتى است عظيم با اعماقى جليل و معارفى ناپيدا كرانه و حقايقى تو در تو . باب پنجم اين بخش ، ويژه گزارش حكمت هاى نبوى درباره «حج» و «عمره» و آموزه هاى آن است . در فصل يكم ، از حكمت حج ، فضيلت و بركات آن سخن رفته است . فصل دوم ، احاديث نهى از تأخير در انجام دادن حج ، امروز و فردا كردن در انجام دادن آن و نهى از ترك آن است . در فصل سوم ، احاديث مرتبط با مناسك حج آمده است كه از يك سو ، مفهوم آنها نموده شده است و از سوى ديگر ، راز و رمز آنها تبيين گرديده است . احرام ، تلبيه در احرام و آداب آن ، طواف ، ارج و عظمت آن و آداب طواف ، دعاهاى طواف و استلام «حجر الأسود» ، سعى و ادب انجام دادن آن ، عرفات و جايگاه بلند اهل آن و آداب وقوف در آن ، وقوف در «مُزدَلفه» و آداب آن ، منا ، رَمْى و آداب رَمْى ، قربانى كردن و تراشيدن سر نيز در پى آمده است . در تمام روايات مرتبط با اين مناسك ، رازها و رمزهايى است بس تأمّل كردنى . فصل چهارم ، ويژه آداب حج گزارى است كه با «اخلاص» آغاز مى شود و با ضرورت آموختن مناسك ، ادامه مى يابد . آن گاه ، سخن از پاكسازى مال است و همراه ساختن پيراسته ترين بخش دارايى خود در حج . اين فصل با چگونگى زيارت «حج گزاران» پايان مى يابد . عمره ، جايگاه ارجمند آن ، فضيلت عمره رجب ، عمره در رمضان و عمره مفرده