حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٨

پيامبر خدا ، كه خود اسوه اخلاق است ، اين حقيقت را بيان فرمود كه براى «تتميم اخلاق» ، فرمان بعثت يافته است . [١] بدين سان ، حكمت هاى آن بزرگوار در باب اخلاق ، حُسن خلق و... شنيدنى است . فصل هفتم ، درباره «حُسن خُلق» است ، با عناوينى چون : تفسير حُسن خُلق ، بركات حُسن خُلق و اين كه حُسن خُلق ، باعث زينت دل هاست و در آخر ، زشتى ها و ضررهاى سوء خُلق ، بيان شده است . در فصل هشتم، از«حق گرايى» و نقش آن در خودسازى سخن به ميان آمده است. در فصل نهم ، احاديث نبوى مرتبط با «ادب (تربيت)» آمده است . ترغيب به ادب ، نيكوترين ادب ها ، عوامل شكل گيرى «ادب» ، آثار ادب ، چگونگى و روش هاى تأديب و به دنبال آن ، آفات تأديب آمده است . در فصل دهم ، از «عدل» سخن رفته است و اين كه عادل كيست و عادل ترين كسان ، كيان اند . «مواسات» ، در فصل يازدهم پس از عدلْ آمده است با گونه هاى مختلف آن و آن گاه ، در فصل دوازدهم از «ايثار» سخن رفته است و ارج و عظمت آن و الگوهاى والاى ايثار ، يعنى اهل بيت عليهم السلام ، و آن گاه تفسير آيه نهم سوره حشر و تحليلى از وجوه مختلفى كه مفسّران ، ذيل اين آيه آورده اند و بررسى و نقد اسانيد وجوه مختلف در تفسير اين آيه . موضوع «امانت» و جايگاه بلند آن در تعامل انسان ها و آثار امانت در زندگانى انسان ، موضوع فصل سيزدهم است و در فصل چهاردهم از «محاسبه» سخن رفته است ، با تأكيد بر اهمّيت «محاسبه نفس» . آن گاه در فصل پانزدهم «نيكى و نيكوكارى» مطرح شده است و جايگاه والاى احسان كردن به ديگران در زندگى ، و اين كه با احسان ، دل ها تسخير مى شود و گستره آن تا جايى است كه انسان بايد