حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٤

سخنى درباره طلب علم براى خدا

در مقابل احاديث اين باب و نيز احاديث باب نخست از «آدابِ آموختن» ـ كه تأكيد بر اخلاص در نيّت و اجتناب از علم آموزى با انگيزه هاى غير الهى دارند ـ ، احاديثى از پيامبر خدا نقل شده كه به ظاهر ، معارض با اين به نظر مى رسند . اين احاديث عبارت اند از : مَن طَلَبَ العِلمَ لِغَيرِ اللّه ِ لَم يَخرُج مِنَ الدُّنيا حَتّى يَأتِىَ عَلَيهِ العِلمُ فَيَكونَ للّه ِِ . و مَن طَلَبَ العِلمَ للّه ِِ فَهُوَ كَالصّائِمِ نَهارَهُ وَ القائِمِ لَيلَهُ . و إنَّ باباً مِنَ العِلمِ يَتَعَلَّمُهُ الرَّجُلُ خَيرٌ مِن أن يَكونَ لَهُ أبو قُبَيسٍ ذَهَباً فَأَنفَقَهُ فى سَبيلِ اللّه ِ تَعالى . [١] آن كه دانش را براى جز خدا بجويد ، از دنيا بيرون نمى رود تا آن كه دانش برايش حاصل شود و خدايى گردد و هر كس دانش را براى خدا بجويد ، مانند روزه دارِ شب زنده دار است . بى گمان ، بابى از دانش را كه انسان فرا مى گيرد ، برايش بهتر از آن است كه همسنگ كوه ابو قُبَيس طلا داشته باشد و آن را در راه خدا انفاق كند . إنَّ الرَّجُلَ لَيَطلُبُ العِلمَ و ما يُريدُ اللّه َ ، فَما يَزالُ بِهِ العِلمُ حَتّى يَجعَلَهُ للّه ِِ عز و جل . [٢] [گاه] انسان ، دانش را مى جويد ، بى آن كه مقصودش خدا باشد . پس همواره دانش با او خواهد بود تا آن را در راه خداى عز و جل قرار دهد .