حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦١
١١ / ٤
نيكى
٦٠٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مردم ، پيرو شمايند و مردمانى از اطراف سرزمين ها به سوى شما مى آيند تا در دين ، تفقّه (ژرفكاوى) كنند . پس هر گاه نزد شما آمدند ، سفارشم را درباره نيكى به آنان بپذيريد .
١١ / ٥
مدارا
٦٠١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : با كسى كه به او مى آموزيد و نيز كسى كه از او فرا مى گيريد ، نرمى كنيد .
٦٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بياموزيد و آسان بگيريد . بياموزيد و آسان بگيريد (سه بار فرمود) و هنگامى كه به خشم مى آيى ، خاموشى گزين (دو بار فرمود) .
٦٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند ، مرا سختگير و آزار دهنده برنينگيخت ؛ بلكه مرا آموزگارى آسانگير برانگيخت .
٦٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ياد دهيد و سخت نگيريد كه ياددهنده ، بهتر از سخت گيرنده است .
٦٠٥.مسند ابن حنبل ـ به نقل از ابن عبّاس ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «ياد دهيد و آسان بگيريد و سخت مگيريد» .
٦٠٦.صحيح مسلم ـ به نقل از معاوية بن حكَم سلمى ـ: در حالى كه با پيامبر خدا نماز مى خواندم ، ناگهان ، مردى از ميان نمازگزاران عطسه كرد . گفتم : خداوند ، تو را رحمت كند ! همه آنان با نگاهشان مرا نشانه گرفتند و من گفتم : مادرم به عزايم بنشيند ! شما را چه شده است كه به من چشم دوخته ايد ؟ پس شروع به زدن دست هايشان بر روى ران هايشان كردند و چون ديدم كه مرا به خاموشى مى خوانند ، ساكت شدم . هنگامى كه پيامبر خدا ـ كه پدر و مادرم فدايش باد كه نه پيش از او و نه پس از او آموزگارى را نيكوتر از وى در ياد دادن نديدم ـ نمازش را به پايان برد ، به خدا سوگند ، نه به من چشمْ غرّه رفت و نه مرا كتك زد و نه به من دشنام داد و [فقط ]فرمود : «در اين نماز ، هيچ سخنى از سخنان آدميان ، سزاوار نيست . آن ، تنها تسبيح و تكبير و قرآن خواندن است» .