حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤١
ترغيب به آخرت انديشى ، هشدار نسبت به اين كه انسان ، مرگ و آخرت را فراموش كند ، حدود اهتمام بدان ، آثار اهتمام به آخرت گرايى ، ياد مرگ و مرگ انديشى ، آنچه باعث مى شود كه انسان ، مرگ را فراموش كند و در وادى غفلت در غلتد و... اين همه ، در عناوين بعدى اين فصل آمده است . آن مرحله «اقامتگاه» است ، اقامتگاهى جاودان . چه چيزى اين اقامتگاه (آخرت) را آباد مى كند و چه چيزى آن را ويران مى سازد و احاديثى كه اين حقايق را مى آموزد ، در اين فصل ، گزارش شده است . شگفتا كه در روايات ، اين مرحله زندگى (دنيا) ، گاه به «بازار» مانند شده است ؛ بازارى با حاضرانى بسيار . اين مانندى ، يعنى چه؟ چگونه كسانى دنيا را مى دهند و آخرت را مى خرند و يا آخرت را وا مى نهند و دنيا را فرا چنگ مى آورند ؟ اين داد و ستد چيست؟ آيا اين همه را جز از طريق «وحى» مى توان آموخت ؟ در عناوين باقى مانده فصل يكم ، اين موضوعات و حكمت هاى بيانگر اينها مى آيد . در فصل دوم ، سخن از «مرگ» است ؛ تفسير مرگ ، مرگ هاى گونه گون ، مرگ مؤمن ، مرگ كافر ، ياد مرگ و آمادگى براى آن ، دشوارى ها و سختى هاى آستانه مرگ و آنچه انسان در آن لحظه شكننده و شگفت خواهد ديد . اين حقايق بيدارگر و آموزه هاى تنبّه آفرين ، در فصل دوم اين باب آمده است . «قبر» چيست؟ كجاست؟ در هنگامه اى كه انسان بدان وارد مى گردد ، چه مى شود؟ از چه پرسيده مى شود؟ عذابش چيست؟ چه چيزى به او بهره مى رساند ؟ احاديث و حكمت هاى نشانگر اين مسائل ، در فصل سوم اين باب آمده است و به مناسبت ، سخن از زيارت قبور ، زيارت قبر پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام و مؤمنان به ميان مى آيد . فصل چهارم ، ويژه «قيامت» است . نام هاى قيامت ، نشانه هاى ظهور و تحقّق قيامت ، چگونگى حشر ، پرواپيشگان در قيامت ، مؤمنان و مجرمان در آن روز ، صراط و گونه هاى مردمان در عبور از صراط ، آنچه موجب مى شود تا انسان بر