حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٥
موضوعاتِ «خيانت» و اين كه اگر در دلى ايمان وارد شود ، به خيانت آلوده نمى شود ، «غنا» ، يعنى موسيقى آميخته به باطل ، طرب انگيز و متناسب با محافل لهو و لعب و عيّاشى و آثار سوء آن ، «غيبت» و نهى از آن ، نقش غيبت در گسترش فحشا و زشتى در جامعه ، تبيين و تفسير غيبت ، گونه هاى غيبت ، فخرفروشى و تفاخر به گذشتگان ، «قتل» و مسائل مرتبط با آن ، در فصول بعدى اين باب آمده اند . انسان ، به «اميد» زنده است و اميد ، نشاط مى آفريند و تحرّك مى بخشد و نااميدى ، حركت انسان را در زندگى كُند مى كند و انسان چون از حركت مانْد و به ايستايى مبتلا شد ، پوسيده شده ، از جايگاه انسانى اش فرو مى غلتد . حكمت هاى نبوى درباره «يأس از رحمت الهى» ـ كه بسى تكان دهنده اند ـ ، در فصل چهل و سوم عرضه شده اند و در فصلِ پس از آن ، احاديث مرتبط با «كبر» آمده است و تفسير آن ، نكوهش تكبّر به هنگام راه رفتن ، چهره نمايى از متكبّر و پايان كار متكبّران . موضوع فصل چهل و پنجم ، «دروغ» است كه ضمن آن ، احاديث درباره رابطه ايمان و كذب و اين كه دروغ ، كليد تمام پليدى هاست و آثار دروغگويى ، آمده است . «كاهلى و تنبلى و بى تحرّكى» ، هشدار نسبت به آنها و بيان نشانه هايشان ، «كفر» ، گونه ها و وجوه كفر ، بنيادهاى آن و كمترين نماد آن ، «تكلّف» و نشانه هاى آن ، چيستى «لغو» ، درآميختن با آنچه براى انسان سودى ندارد ، ترغيب به تن زدن از كار لغو ، «فريبگرى» ، نكوهش آن و فرجام فريبگرى و در نهايت ، «نفاق» ، آغاز آن و نشانه ها و ويژگى هاى منافقان و ... از جمله موضوعاتى هستند كه احاديث نبوى مرتبط با آنها در فصول پايانى بخش پنجم ، گزارش شده اند .