حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥١
قلب ، امراض قلب ، عوامل بيمارى آفرين در قلب و ... ادامه مى يابد و پس از آن ، سخن از «نفس» است و شناخت آن و عرضه احاديث نبوى درباره گونه ها و يا حالت هاى نفس : نفس لوّامه و ... و سرانجام ، پيرايش نفس از رذايل و بيان موانع تزكيه نفس . احاديث درباره «خواب» ، چگونگى خواب ، خواب و نبوّت ، گونه هاى خواب و تفسير و تعبير خواب ، در فصل چهارم اين باب ، گزارش شده اند . دين ، واقع گراست و آموزه هاى دينى ، در نهايت اعتدال است و توجّه به تمام ابعاد وجودى انسان . آموزه هاى دينى در توجّه به جسم ، ورزش ، آماده سازى و سالم سازى بدن ، تفريح ، شادمانى و ... بسيار شايان توجّه است و حكايتگر واقع نگرى حقايق دينى . در فصل پنجم اين باب ، احاديث نبوى مرتبط با آنچه آمد ، گزارش شده است ، از جمله اين روايت كه : اِلهَوا وَ العَبوا فَإِنِّى أكرَهُ أن يُرى فى دينِكُم غِلظَةٌ. [١] سرگرمى داشته باشيد و تفريح كنيد؛ چرا كه خوش نمى دارم در دين شما سختى اى ديده شود . به راستى كه كلامى است بلند و آموزنده و تنبّه آفرين ! در اين فصل ، احاديث مرتبط با مسابقه ، تيراندازى ، كشتى گرفتن ، تفريح و ... نيز آمده است .
باب نهم : نقش آرزو در زندگى
آموزه هاى دينى ، از يك سو واقع گراست و از سوى ديگر ، آرمان گرا . دين ، تأكيد مى كند كه رسيدن به آرمان هاى بلند ، جز با گذار از واقعيت هاى جارى در متن زندگى ، امكان ندارد . از اين رو ، هشدار مى دهد كه مبادا آرمان گرايى و بلنداَنديشى
[١] شُعب الإيمان : ج ٥ ص ٢٤٧ ح ٦٥٤٢ .