حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠١

سخنى درباره «ز گهواره تا گور ، دانش بجوى»

اين جمله معروف ، منسوب به پيامبر خداست كه فرمود : اُطلُبوا العِلمَ مِنَ المَهدِ إلَى اللَّحْدِ . [١] از گهواره تا گور ، دانش بجوييد . در آداب المتعلّمين و نيز الوافى ، اين مضمون بدين شكل آمده است : گفته شده است كه : «وقت طلب علم ، از گهواره تا گور است» . [٢] در پاورقى محقّقان بر آداب المتعلّمين و تفسير القمّى نيز آمده است : در روايتى معروف آمده است كه : «از گهواره تا گور ، دانش بجوييد» . [٣] فردوسى ، شاعر نامىِ پارسى زبان نيز اين كلام را چنين به شعر در آورده است : چنين گفت پيغمبر راستگوى ز گهواره تا گور ، دانش بجوى . با همه تلاشى كه براى يافتن اين سخن در جوامع حديثى صورت گرفت ، چنين مضمونى يافت نشد . مبالغه اى كه در اين سخن آمده ، به شعر ، بيشتر شباهت دارد تا به سخن پيامبر خدا و به نظر مى رسد كه محقّقان محترمِ آداب المتعلّمين و تفسير القمّى ، بدون تحقيق ، اين كلام را «حديث» ناميده اند .