كه مى فرمايد : خَشيَةُ اللّه ِ عز و جل رَأسُ كُلِّ حِكمَةٍ . [١] بيم از خدا ، اساس هر حكمتى است . حكمت حقيقى ، جاذبه اى است عقلانى و ضدّ كشش هاى نفسانى [٢] كه هر اندازه در جانْ قوّت يابد ، به همان اندازه ، تمايلات نفسانى در انسانْ ضعيف مى شوند ، [٣] تا آن جا كه كاملاً از بين مى روند [٤] و در آن حال ، عقل به طور كامل ، زنده مى گردد و زمام انسان را به دست مى گيرد و از آن پس ، زمينه اى براى انجام دادن كارهاى ناشايست در وجود او باقى نمى مانَد . [٥] در نتيجه ، حكمت با عصمت [٦] همراه مى گردد و در نهايت ، همه ويژگى هاى حكيم و عالم حقيقى براى آدمى حاصل مى گردد و در بالاترين مراتب علم و حكمت ، به والاترين درجات خودشناسى و خداشناسى مى رسد . [٧] در اين مرتبت والا ، دل آدمى از هر چه فانى است ، گسسته مى گردد و به عالم بقا مى پيوندد ، چنان كه سَرورِ حكما و اميرِ عرفا در تفسير حكمت مى فرمايد : أوَّلُ الحِكمَةِ تَركُ اللَّذّاتِ ، و آخِرُها مَقتُ الفانِياتِ . [٨]

[١] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ١٦٢٢ .[٢] ر.ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ١٥٥٢ .[٣] ر.ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش پنجم : حكمت / فصل سوم : آثار حكمت / كاهش شهوت .[٤] ر.ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش چهارم : دانش / پژوهشى درباره معناى «دانش» .[٥] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ١٦٠٣ .[٦] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش پنجم : حكمت / فصل سوم : آثار حكمت / عصمت .[٧] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش پنجم : حكمت / فصل سوم : آثار حكمت / خودشناسى .[٨] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ١٥٥٧ .