يكى از آثار و بركات حقيقت نورانى دانش ، خودسازى ، اخلاق نيكو و صفات پسنديده است . اين ويژگى مهم ، در احاديث فراوانى مورد توجّه قرار گرفته است . به گفته امام على عليه السلام : كُلَّمَا ازدادَ عِلمُ الرَّجُلِ زادَت عِنايَتُهُ بِنَفسِهِ ، وبَذَلَ في رِياضَتِها وصَلاحِها جُهدَهُ . [١] هر اندازه دانش انسان افزون گردد ، توجّه وى نسبت به نفس خود ، بيشتر مى شود و در رياضت و اصلاح آن ، كوشش بيشترى مبذول مى كند .

٦ . تفكيك ناپذيرى جوهر علم از عمل شايسته

يكى از ويژگى هاى برجسته نور دانش كه در احاديث فراوانى مورد تأكيد قرار گرفته ، عمل شايسته (عمل صالح) است . [٢] از نظر اين احاديث ، اعمال شايسته ، ثمره دانش اند و بدون عمل ، چراغ دانش در وجود انسان ، خاموش مى شود .

راه كسب نور علم

در اين كتاب ملاحظه خواهيد كرد كه مبدأ دانش هاى رسمى ، حس و عقل ، [٣] و راه به دست آوردن آنها تعليم وتعلّم است [٤] و مبدأ نور دانش ، قلب است ؛ [٥] امّا اين دانش ، آموختنى نيست و راه تحصيل آن در گام نخست ، برطرف كردن موانع و در گام دوم ،

[١] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ١٥٣٥ .[٢] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش چهارم : دانش / فصل سوم : آثار دانش / عمل .[٣] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش ششم : مبادى شناخت / فصل يكم : ابزارهاى دانش و حكمت و فصل دوم : راه هاى معرفت عقلى .[٤] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش ششم : مبادى شناخت / فصل دوم : راه هاى معرفت عقلى .[٥] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش هفتم : موانع شناخت / فصل يكم : دل و خاستگاه اصلى همه ادراكات و فصل دوم : راه هاى معرفت عقلى .