٣٩٤٦.امام رضا عليه السلام : آغاز پرستش خدا ، شناخت اوست و ريشه شناخت او ، يگانه شمردن او و نظام يگانه شمردن به نفى صفت ها از اوست ؛ زيرا خِردها گواهى مى دهند كه هر صفت و موصوفى مخلوق است و هر مخلوقى گواهى مى دهد خالقى دارد كه نه صفت است، نه موصوف و هر صفت و موصوفى بر همراهى يكديگر گواهى مى دهند و همراهى بر حدوث گواهى مى دهد و حدوث بر محال بودن عروضش بر ذات ازلى كه از حدوث، مبرّاست .

٣٩٤٧.التوحيد ـ به نقل از حسين بن خالد ـ: شنيدم كه امام رضا عليه السلام مى فرمايد : «خداوند ـ تبارك و تعالى ـ ، همواره دانا ، توانا ، زنده ، قديم ، شنوا و بيناست» . به ايشان گفتم : اى فرزند پيامبر خدا ! برخى مى گويند : او همواره داناست، با دانستن و تواناست، با توانايى و زنده است، با جان و قديم است، به قدمت و شنواست، با ابزار شنوايى و بيناست، با حسّ ديدن . فرمود : «هر كه چنين بگويد و بدان گردن نهد ، خدايانى چند در كنار خداوند يكتا گرفته است و ارتباطى با ما ندارد» . سپس فرمود : «خداوند، همواره در همان ذات خود، دانا ، توانا ، زنده ، قديم ، شنوا و بيناست و والاتر است از آنچه مشركان و تشبيه كنندگان مى گويند» .

٢ / ٢

تفاوت ميان صفات ذات و صفات فعل

٣٩٤٨.الكافى ـ به نقل از ابو بصير ـامام صادق عليه السلام فرمود : «خداى عز و جل همواره پروردگار ما بوده و در حالى كه معلومى نبوده ، ذاتش عالم بوده و هنگامى كه شنيده اى نبوده ، ذاتش شنوا بوده و آن گاه كه ديده شدنى اى نبوده ، ذاتش بينا بوده و مقدورى نبوده ، ذاتش قادر بوده است . پس چون اشيا را پديد آورد و معلومْ وجود يافت ، علم او بر معلوم، واقع شد و شنوايى اش بر شنيده شده و بينايى اش بر ديده شده و قدرتش بر مقدور ...». گفتم : پس خدا همواره متكلّم بوده است ؟ فرمود : «كلام ، صفتى حادث و نوپديد است، نه هميشگى . خداى عز و جل بود و متكلّم نبود» .