جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨١
با توجه به آيات بعد، معلوم مىشود كه مراد از جمله «اخرجك ...»، خروج پيامبر (ص) براى جنگ بدر بوده است. ١ از اين رو، اين آيه در باره جنگ بدر است.
١. راهنما ٦/ ٤١٩.
١. خروج پيامبر براى جنگ بدر، حركتى بر اساس حق و با فرمان الهى: مراد از «بيتك» خانه پيامبر در مدينه يا خود مدينه است. ١ اسناد «اخرجك» به «ربّك» مىرساند كه حركت پيامبر به فرمان و تقدير الهى بوده است، نه تصميمى از جانب خود آن حضرت. ٢ مراد از «حق» مقابل باطل است و آن، امر ثابتى است كه آثار واقعى و مطلوب بر آن مترتب مىشود و بيرون آوردن پيامبر به حق به اين معناست كه به حسب واقع، تنها، اين كار متعين و واجب است. ٣ كما اخرجك ربّك من بيتك بالحقّ ١. الكبير ١٥/ ١٢٥.* ٢. راهنما ٦/ ٤١٩.* ٣. الميزان ٩/ ١٣.
٢. نقش رهبر و فرمانده كل قوا در جنگ: در جبههها، نقش اصلى با رهبر است. گر چه عدهاى براى جهاد خارج شدند، امّا آيه پيامبر خدا را مطرح مىكند. ١ كما اخرجك ...
١. نور ٤/ ٢٨٨.
٣. ناخشنودى برخى مؤمنان از خروج براى جنگ بدر: جمله «و ان فريقا ...» حال است براى جمله «اخرجك ...»؛ يعنى خداوند تو را از مدينه بيرون آورد، در حالى كه برخى مؤمنان از اين امر ناخشنود بودند. ١ علت ناخشنودى اين عده، مشقت و سختىاى بود كه خروج از مدينه براى آنان داشت. ٢ تعبير «فريقاً من المؤمنين» مىرساند كه ناخوشايندى از جهاد، اگر ضربهاى به اطاعت نزند، به ايمان لطمه نمىزند. ٣ همچنين نشان مىدهد كه اين عمل نه به خاطر روح نفاق و بىايمانى، كه بر اثر ضعف ايمان و نداشتن بينش كافى در مسائل اسلامى بوده است. ٤ كما اخرجك ... و إن فريقاً من المؤمنين لكارهون ١. الكبير ١٥/ ١٢٦.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٠١.
* ٣. نور ٤/ ٢٨٨.* ٤. نمونه ٧/ ٩١- ٩٢.