جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢٥
كسانىاند، اختلاف است. ١ ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ١٣٥؛ الكبير ١٠/ ٢٢٢- ٢٢٤.
١. ممنوعيت كشتن كافران همپيمانِ همپيمانِ مسلمانان و كافران بىطرف: جمله «الّا الذين يصلون ... حصرت صدورهم» استثناى جمله «فان تولوا فخذوهم واقتلوهم» آيه قبل است. خداوند متعال از حكم دستگير كردن و كشتن كافران دو دسته را استثنا كرد؛ نخست، كافرانى كه ميان آنان و همپيمانانِ مسلمانان، پيمانى باشد و دوم، كافرانى كه توان مقابله با مسلمانان و نيز مقابله با قوم خود را ندارند و در نتيجه، اعلام بىطرفى مىكنند كه نه به نفع مسلمانان باشند و نه به ضرر آنها. ١ إلّا الذين يصلون الى قوم بينكم و بينهم ميثاق او جاءوكم حصرت صدورهم ١. الميزان ٥/ ٣١.
٢. لزوم احترام و وفادارى به پيمانهاى بسته شده با كافران: از اينكه در اين آيه از كشتن كافران همپيمانِ همپيمانِ مسلمانان نهى شده است- چه رسد به كشتن همپيمان آنان- معلوم مىشود مسلمانان بايد به پيمانهايى كه با كافران منعقد مىكنند، احترام بگذارند و وفادار باشند.
إلّا الذين يصلون الى قوم بينكم و بينهم ميثاق ٣. جواز انعقاد معاهده و پيمان ترك مخاصمه با غير مسلمانان ١: از آنجا كه در اين آيه از پيمان مسلمانان با كافران- كه ظاهراً پيمان ترك مخاصمه بوده است- سخن رفته و با آن مخالفت نشده است، مىتوان به جواز و مشروعيت چنين پيمانهايى پىبرد.
إلّا الذين يصلون الى قوم بينكم و بينهم ميثاق ١. راهنما ٣/ ٥١٠.
٤. ضعف روحيه و ناتوانى كافران از رويارويى با مسلمانان، از الطاف خداوند به مجاهدان: مراد از جمله «و لو شاء الله لسلطهم عليكم ...» اين است كه خداوند متعال با جلوگيرى از آسيبرسانى كافران معاهد، به مسلمانان منت نهاد؛ يعنى به تنگ آمدن سينه آنان از جنگ با مسلمانان به اين دليل بود كه خداوند در دلهاى آنان رعب و ترس افكنده بود. اگر خداوند دلهاى آنان را براى جنگ با مسلمانان قوى مىكرد، بر مسلمانان مسلط مىشدند. ١ و لو شاء اللّه لسلّطهم عليكم فلقاتلوكم ١. الكبير ١٠/ ٢٢٤.