١. لزوم عبرت‌آموزى از جنگ‌هاى گذشته: عبارت «اذ تصعدون ...» متعلق به فعل مقدّر «اذكروا» است. ١ بنابراين، خداوند متعال مؤمنان را به يادآورى پيكار احد و عبرت‌آموزى از علل شكست مسلمانان در اين جنگ ملزم مى‌نمايد.
اذ تصعدون و لا تلوُون على أحد ١. الميزان ٤/ ٤٤؛ الكبير ٩/ ٣٩.
٢. فرار از جنگ، گناهى بزرگ: عبارت «إِذ تصعدون ...»، متعلق به عبارت «و لقد عفا عنكم» در آيه قبل است. در اين صورت معناى آيه اين است كه خداوند از شما درگذشت؛ هنگامى كه در بيابان احد فرار مى‌كرديد. ١ از اين مطلب فهميده مى‌شود كه فرار از جنگ، گناهى بزرگ است.
اذ تصعدون و لا تلوُون على أحد ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٦١؛ الكبير ٩/ ٣٩.
٣. فرار و بى توجهى به فراخوانى پيامبر (ص)، ازعوامل شكست مسلمانان در جنگ احد: عبارت «اذ تصعدون ...» متعلق به عبارت «صرفكم عنهم» در آيه قبل است. با اين احتمال، معناى آيه اين است كه از عوامل شكست شما در جنگ احد، فرار از ميدان نبرد و بى‌اعتنايى به فراخوانى پيامبر براى مقابله مجدد با دشمن است. ١ اذ تصعدون و لا تلوُون على أحد والرسول يدعوكم فى اخراكم‌ ١. الميزان ٤/ ٤٤؛ الكبير ٩/ ٣٩.
٤. بى‌توجهى به همرزمان، عملى نكوهيده: عبارت «و لا تلوون على احد» بدين معناست كه مسلمانان به هنگام فرار در جنگ احد، به كسانى (همرزمانى) كه در جنگ پشت سر نهاده بودند، توجه نمى‌كردند و هيچ يك از آنان براى ديگرى (همرزم) نمى‌ايستاد. ١ خداوند متعال، فراريان از جنگ احد را به دليل بى‌توجهى به همرزمانشان سرزنش مى‌كند.
و لا تلوُون على أحد ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٦١.
٥. پايدارى پيامبر در جنگ احد: پس از فرار مسلمانان در جنگ احد، پيامبر اكرم (ص) آنان را از پشت سر به بازگشتن فرا مى‌خواند و به آنان مى‌فرمود: «اى بندگان خدا! به سوى من بازگرديد، من رسول خدا هستم؛ ١ از خدا و رسولش به‌