جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٩٠
١. چگونگى يارى رساندن فرشتگان به مجاهدان در جنگ بدر: دو ضمير در «جعله» و «به» به امداد [مستفاد از «أنى ممدكم»] برمىگردد و معنا اين است كه خداوند متعال امداد با فرشتگان را، تنها، براى بشارت و اطمينان دادن به شما قرار داد، نه اينكه به وسيله آنها كافران را نابود كند. با اين معنا، قول كسانى كه مىگويند فرشتگان براى كشتن مشركان نازل نشدند، تأييد مىشود؛ زيرا يكسوم يا نيمى از كشته شدگان مشرك به دست على (ع) و بقيه به دست ديگر مسلمانان كشته شدند.
فرشتگان، تنها، باعث افزون شدن جمعيت و قوت قلب مسلمانان و ترس مشركان شدند ١ و گر نه، يك فرشته براى كشتن تمامى مشركان كافى بود؛ چنانكه جبرئيل با پرى از بال خود قوم لوط را هلاك كرد. ٢ و ما جعله اللّه إلّابشرى و لتطمئنّ به قلوبكم ١. الميزان ٩/ ٢١.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٠٨؛ الكبير ١٥/ ١٣٠.
٢. اضطراب مجاهدان بدر پيش از نزول فرشتگان: واژه اطمينان به معناى آرامش خاطر پس از اضطراب و پريشانى خاطر است. ١ از اين رو، عبارت «و لتطمئن به قلوبكم» بدين معناست كه پس از تزلزل و ترسى كه بر همگى شما مستولى شد و باعث گرديد تا با پيامبر (ص) در امر قتال آنگونه مجادله كنيد، به شما آرامش و اطمينان داد. ٢ و لتطمئنّ به قلوبكم ١. راهنما ٦/ ١٠.* ٢. المنار ٩/ ٦٠٨.
٣. تأثير عميق تقويت روحيه رزمندگان در كسب پيروزى ١: از اينكه نزول فرشتگان، تنها، براى بشارت دادن و اطمينان بخشيدن به مجاهدان جنگ بدر بود، مىتوان دريافت كه اهميت و تأثير تقويت روحيه رزمندگان در پيروزى بر دشمن تا چه اندازه است و در مقابل، اضطراب و پريشانى خاطر آنان تا چه ميزان مضرّ مىباشد.
و ما جعله اللّه إلّابشرى و لتطمئنّ به قلوبكم ١. راهنما ٦/ ٤٣١.
٤. پيروزى مجاهدان، تنها، از جانب خداوند: عبارت «و ما النصر الّا من عندالله» بيان انحصار حقيقت نصر و پيروزى در