جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٣٨
٢. لزوم اطاعت مجاهدان از فرمانده كل قوا در جنگ: «اطيعوا رسوله» بدين معناست كه در شئون و امور جنگ و غير آن، از فرامين پيامبر- اعم از بايدها و نبايدها- اطاعت كنيد؛ زيرا پيامبر افزون بر اينكه مبيّن كلام خداوند است، با گفتار، كردار و فرمان و حكومت- كه از شئون آن فرماندهى كل در جنگ است- مجرى آن نيز هست. از اين رو، اطاعت از فرمانده كل، اساس و قوام نظم است كه خود، از اركان پيروزى است؛ به ويژه اينكه پيامبر، فرمانده كل باشد. ١ و اطيعوا اللّه و رسوله ١. المنار ١٠/ ٢٤.
٣. لزوم پرهيز مجاهدان از اختلاف در جنگ: «تنازع» همچون «منازعه» مشاركت در «نزع» است كه به معناى تمايل به چيزى است. دو نفرى كه در مسألهاى نزاع دارند، هريك به رأى و نظرى غير از رأى و نظر ديگر تمايل دارد. ١ خداوند متعال در اين آيه مجاهدان مؤمن را از اختلاف و تنازع نهى مىكند.
و لا تنازعوا ١. المنار ١٠/ ٢٥.
٤. سستى در پيكار و از دست دادن ابهّت و اقتدار، نتيجه اختلاف مجاهدان: خداوند در اين آيه بيان مىكند كه ثمره نزاع و اختلاف، دو چيز است؛ نخست، سستى و ضعف و دوم، از دست دادن حكومت و دولت. ١ از اين رو، معناى جمله «و لا تنازعوا فتفشلوا و تذهب ريحكم» اين است كه با نزاع و كشمكش، در ميان خود ايجاد اختلاف نكنيد تا به ضعف اراده و از بين رفتن عزت و دولت يا پيروزى شما منجر گردد؛ زيرا اختلاف، وحدت را از بين مىبرد و نيرو و قوت را سست مىكند. ٢ و لا تنازعوا فتفشلوا و تذهب ريحكم ١. الكبير ١٥/ ١٧٢.* ٢. الميزان ٩/ ٩٥.
٥. اطاعت از خدا و رسول، در پى دارنده وحدت وعظمت جامعهاسلامى: بر حذر داشتن اهل ايمان از نزاع و اختلاف پس از فراخوانى آنان به اطاعت از خدا و رسول مىتواند اشاره به اين معنا داشته باشد كه تنها راه براى دور ماندن از نزاعها و اختلافات، پيروى كردن از خدا و رسول اوست. ١ و اطيعوا اللّه ... و لا تنازعوا فتفشلوا و تذهب ريحكم ١. راهنما ٦/ ٥٠٩- ٥١٠.