جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٧٣
«صبر»، استفاده مىشود كه صبر از عوامل مهمّ پيروزى در ميدان نبرد است.
إن يكن منكم عشرون صابرون يغلبوا مائتين ١. راهنما ٦/ ٥٥٦.
٥. لزوم پايدارى مؤمنان در مقابل دشمنى با نيروى ده برابر آنان: عبارت «و إن يكن منكم عشرون صابرون يغلبوا مأتين ...» بهظاهر، خبر است، امّا مراد از آن، امر است. دليل آن، عبارت «ألآن خفّف اللّه عنكم» در آيه بعد است؛ زيرا تخفيف، تنها، پس از تكليف است. ١ از اين رو، معناى آيه اين است: اگر بيست نفر هستيد، بايد صبر و تلاش نماييد تا بر دويست نفر پيروز شويد. ٢ إن يكن منكم عشرون صابرون يغلبوا مائتين ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٥٦.* ٢. الكبير ١٥/ ١٩٢.
٦. بشارت خداوند به پيروزى مؤمنان بر ده برابر تعداد خود از كافران: بيان دستور به پايدارى و پيروزى بر دشمن در قالب جمله خبرى مىتواند نويدى به تحقق آن دستور در خارج باشد. ١ إن يكن منكم عشرون صابرون يغلبوا مأتين و إن يكن منكم مائة يغلبوا الفاً ١. راهنما ٦/ ٥٥٥.
٧. نفى موازنه قوا به لحاظ تعداد نيروهاى مؤمن نسبت به كافر: اين آيه موازنه قوا را در عدد نفى و به روحيه ايمان و صبر تكيه مىكند، و براى اينكه گمان نشود پيروزى بيست نفر بر دويست نفر مبالغه است، تكرار مىكند كه اگر مؤمن و صبور باشند، صد نفر بر هزار نفر چيره مىشوند. در جنگهاى صدر اسلام همانند بدر، احد، احزاب و موته، هرگز موازنه آمارى نبوده است. ١ إن يكن منكم عشرون صابرون يغلبوا مائتين ١. نور ٤/ ٣٧٥- ٣٧٦.
٨. نداشتن بصيرت و آگاهى، علت شكست كافران در مصاف با مؤمنان صابر: حرف «باء» در جمله «بأنهم قوم لا يفقهون» براى بيان سبب، و تعليل جمله «يغلبوا» است. از اين رو، معناى آيه اين است كه غلبه بيست نفر مؤمن صابر بر