شايعاتى است كه موجب ترس و وحشت از هجوم دشمن مى‌شود يا حاكى از هجوم دشمن است و در ميان مسلمانان ايجاد ترس و وحشت مى‌كند. ١ واذا جاءهم امر من‌الامن اوالخوف اذاعوا به‌ ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ١٢٦؛ راهنما ٣/ ٤٩٣.
٣. حرمت پخش شايعات و اخبار نادرست: در اين آيه، انتشاردهندگان شايعات، مذمّت و سرزنش شده‌اند. جمله «و لولا فضل ...» نيز بر اين نكته دلالت دارد كه مؤمنان از ناحيه اين شايعات در خطر گمراهى قرار داشتند و آن، چيزى جز مخالفت با پيامبر اكرم (ص) نبود، ١ و اين، حاكى از حرمت انتشار شايعات و اخبار نادرست است. ٢ مؤيد اين حرمت، روايتى از امام صادق (ع) است كه فرمود: «إن اللّه عزّ و جلّ عَيَّر اقواماً بالاذاعة فى قوله عزّ و جلّ: و اذا جاءهم امر ... فايّاكم والاذاعة»؛ خداوند در اين آيه، اقوامى را به دليل انتشار شايعات سرزنش كرده است، پس از آن بپرهيزيد و اجتناب كنيد. ٣ واذا جاءهم امر من‌الامن اوالخوف اذاعوا به‌ ١. الميزان ٥/ ٢١.* ٢. راهنما ٣/ ٤٩٣.* ٣. نورالثقلين ٢/ ١١٢- ١١٣.
٤. لزوم انتقال و ارائه اخبار به رهبران جامعه: چون از ترك ارائه اخبار به رسول خدا (ص) و اولوالامر مذمت شده است، معلوم مى‌شود ارائه اين گونه اخبار به رهبران جامعه واجب است. ١ و لو ردّوه الى الرسول و الى اولى الامر منهم‌ ١. راهنما ٣/ ٤٩٣.
٥. پيامبر و صاحبان امر، مرجع صالح ارزيابى اخبار و شايعات: مراد از علم در جمله «لعلمه» تمييز و تشخيص حق از باطل و راست از دروغ است. واژه استنباط نيز به معناى خارج كردن يك قول و نظريه از حالت ابهام به مرحله تمييز و شناسايى است. همچنين جمله «يستنبطونه» يا وصف پيامبر و اولوالامر است و يا وصف مردمى كه خبر را به آنان ارجاع مى‌دهند. در صورت نخست، معناى آيه اين است: اگر مردم شايعات را به پيامبر و اولوالامر- كه از جنس خودشان‌اند- انتقال دهند، آنان درباره [صحت و سقم‌] آنها تحقيق مى‌كنند و حقيقت آنچه را كه مردم خواهان استنباط آن‌اند، مى‌فهمند و موافق صلاح بودن آن را تشخيص مى‌دهند. ١ در اينكه مراد از «اولى‌الامر» در