جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣١٩
قُل لِلَّذِينَ كَفَرُواْ إِن يَنتَهُواْ يُغْفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَ إِن يَعُودُواْ فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْأَوَّلِينَ (٣٨)
به كسانى كه كفر ورزيدهاند، بگو: اگر بازايستند، آنچه گذشته است برايشان آمرزيده مىشود و اگر بازگردند، به يقين، سنّت [خدا در مورد] پيشينيان گذشت.
١. تشويق و دعوت كافران ستيزهگر به خوددارى از جنگ بر ضد مسلمانان: واژه «انتهاء» به معناى ترك عملى است به دليل نهى از آن. خداوند از پيامبر (ص) مىخواهد كه اين آيه را- كه در آن تطميع و تهديد هست- به كافران ابلاغ كند. حقيقت اين آيه، دعوت كافران به ترك جنگ و فتنهانگيزى بر ضد مسلمانان است تا بدين وسيله، خداوند گناه قتل و آزار گذشته آنان در باره مسلمانان را بيامرزد. ١ قل للذين كفروا إن ينتهوا يغفر لهم ما قد سلف ١. الميزان ٩/ ٧٥.
٢. تهديد كافران ستيزهگر به عواقب خوددارى نكردن از جنگ بر ضد مسلمانان: خداوند در ادامه آيه، كافران را تهديد مىكند و مىترساند كه اگر از آنچه نهى شدهاند (جنگافروزى و فتنهانگيزى بر ضد مسلمانان) دست برندارند [و دوباره به جنگافروزى دست يازند] همان سنت الهى در باره نياكان آنان يعنى نابودى و انقراض و هدر رفتن تلاش و كوششهايشان، در باره آنان جارى خواهد شد. ١ و إن يعودوا فقد مضت سنّة الاوّلين ١. الميزان ٩/ ٧٥.
٣. اول تشويق و اتمام حجت، سپس تهديد و خشونت ١: از اين آيه استفاده مىشود كه در برابر دشمن جنگ افروز، ابتدا بايد روش تشويق و اتمام حجّت را براى دست برداشتن او از جنگ افروزى در پيش گرفت و اگر مؤثر نيفتاد، از روش تهديد و خشونت استفاده كرد.
قل للذين كفروا إن ينتهوا ... و إن يعودوا ١. نور ٤/ ٣٣٥.