در اينكه مراد از غنايم در اين آيه چيست و مقصود از افراد يادشده كه يك پنجم غنايم از آنِ آنان است، چه كسانى است، ميان مفسران شيعه و اهل سنت اختلاف است. مفسران شيعه- برخلاف مفسران اهل سنت ١- بر اين باورند كه نزول آيه در ميان آيات مربوط به جنگ بدر و بيانگر حكم غنيمت در جنگ، موجب آن نيست كه مراد از غنايم، صرفاً غنايم جنگى باشد. بنابراين، هرچند مورد نزول آيه غنيمت جنگى است، امّا حكم آيه شامل هر چيزى است كه غنيمت شمرده شود. همچنين معتقدند كه مراد از «ذوى القربا»، امامان معصوم (ع)، و مراد از يتيمان، مسكينان و ابن السبيل، يتيمان، مسكينان و ابن السبيل از سادات است. ٢ ١. المنار ١٠/ ٥- ١٠؛ الكبير ١٥/ ١٦٤- ١٦٦.* ٢.
الميزان ٩/ ٩١؛ مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٣٥.
١. حكم غنايم جنگى: واژه «غُنم» و «غنيمت» به معناى رسيدن به درآمد از راه تجارت، صنعت و يا جنگ است و به لحاظ مورد نزولش، با غنيمت جنگى منطبق است. ١ خداوند در اين آيه با خطاب قرار دادن مسلمانان، حكم غنيمت [از جمله، غنايم جنگى‌] را بيان مى‌كند و آن اينكه اى مسلمانان بدانيد كه يك پنجم هر آنچه به غنيمت گرفته‌ايد، خواه زياد باشد و خواه كم، از آنِ خدا، رسول و ذوى القرباى او و يتيمان و مسكينان و در راه ماندگان است. ٢ در نتيجه، چهار پنجم غنايم از آنِ مجاهدان است.
واعلموا أنّما غنمتم من شى‌ء فأنّ للّه خمسه و للرسول و لذى القربى واليتامى والمساكين وابن السبيل‌ ١. الميزان ٩/ ٨٩.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٣٥.
٢. ضرورت توجه به حكم شرعى غنايم در كنار مسائل جنگ و جهاد ١: جمله «واعلموا» كه خطاب به مجاهدان است، مى‌رساند كه آنان بايد در كنار مسائل جنگ و جهاد، به حكم شرعى غنايم توجه داشته باشند و آن را رعايت كنند.
واعلموا أنّما غنمتم من شى‌ء ١. نور ٦/ ٤٩٣.
٣. لزوم استفاده از غنايم جنگى براى محروميّت زدايى: محروميّت زدايى، از برنامه‌هاى اسلام است و بايد از ثمره جهاد و غنائم، به سود فقرا گام برداشت. ١ و لذى القربى واليتامى والمساكين و ابن السبيل‌ ١. نور ٤/ ٣٤٠.