جنگ احد:
جنگ بدر:
كافران:
اتحاد بر ضد مسلمانان ٣ مسلمانان:
هشدار به ٤؛ گمراه ٤؛ ظالم ٤ مسيحيان:
ممنوعيت انعقاد پيمان با ١؛ ترك اعتماد به ٢ يهود:
ممنوعيّت انعقاد پيمان با ١؛ ترك اعتماد به ٢ فَترَى الَّذِينَ فىِ قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يُسرِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نخْشىَ أَن تُصِيبَنَا دَائرَةٌ فَعَسىَ اللَّهُ أَن يَأْتىَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِندِهِ فَيُصْبِحُواْ عَلى‌ مَا أَسرُّواْ فىِ أَنفُسِهِمْ نادِمِينَ (٥٢)
مى‌بينى كسانى كه در دل‌هايشان بيمارى است، در [دوستى‌] با آنان شتاب مى‌ورزند. مى‌گويند: مى‌ترسيم به ما حادثه ناگوارى برسد.
اميد است خدا از جانب خود فتح يا امر ديگرى را پيش آورد، تا [درنتيجه، آنان‌] از آنچه در دل خود نهفته داشته‌اند، پشيمان گردند.
اين آيه در ادامه آيه قبل و در ارتباط با آن است. آيه قبل مؤمنان را از انعقاد پيمان نصرت و يارى با يهود و نصارى‌ منع كرد و اين آيه به كسانى‌كه اين فرمان را ناديده مى‌گيرند، اشاره دارد.
١. شتاب‌زدگى سست‌ايمانان در دوستى و همكارى با يهود و نصارى‌: مراد از «الذين فى قلوبهم مرض» منافقان است. عبارت «يسارعون فيهم» به معناى «يسارعون فى مودة اليهود و نصارى نجران» ١ يا به معناى «يسارعون فى معاونتهم على المسلمين» است. ٢ از اين رو، معناى آيه اين است كه اى پيامبر، مى‌بينى منافقان را كه در طرح دوستى با يهود و نصاراى نجران يا در همكارى با آنان بر ضد مسلمانان شتاب مى‌ورزند.
فترى‌الذين فى قلوبهم مرض يسارعون فيهم‌ ١. الكبير ١٢/ ١٦.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٣١٩.