١. اندك نشان دادن سپاهيان دشمن در خواب پيامبر (ص)، امدادى غيبى براى مجاهدان بدر: جمله «اذ يريكهم اللّه ...» بدل از «يوم الفرقان» (روز جنگ بدر) است؛ بدين معنا كه خداوند در آن روز يا آن هنگام تعداد مشركان را در رؤيا به پيامب جهاد در آيينه قرآن(ج‌١) ٣٣٧ سوره انفال‌ ر (ص) اندك نشان داد ١ تا آن را براى مجاهدان بدر بازگو كند و در نتيجه، مؤمنان جرأت جنگيدن با مشركان را پيدا كنند ٢ و دل‌هاشان استوار و مطمئن گردد. دليل اينكه پيامبر اين خواب را براى مؤمنان بازگو فرمود و مؤمنان بر جنگ با آنان مصمم شدند، جمله «و لو اراكهم كثيرا لفشلتم ...» است؛ ٣ زيرا خطاب اين بخش از آيه با مجاهدان است.
اذ يريكهم اللّه فى منامك قليلًا ١. المنار ١٠/ ١٩.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤٠؛ فى ظلال ٤/ ٢٢.* ٣. الميزان ٩/ ٩٣.
٢. ناتوانى سپاه كفر در جنگ بدر، تأويل و تعبير رؤياى پيامبر در كم ديدن نفرات دشمن: ١ رؤياى پيامبر (ص) از جهت مدلول حقيقى‌اش صادق و درست بود؛ زيرا با آنكه تعداد مشركان انبوه بود، امّا به لحاظ توانايى و قدرت و ارزش و كيفيت در ميدان نبرد، اندك بودند. ٢ از اين رو، خداوند آنان را در رؤيا به پيامبر اندك نشان داد.
اذ يريكهم اللّه فى منامك قليلًا ١. راهنما ٦/ ٥٠٣.* ٢. فى ظلال ٤/ ٢٣.
٣. سستى و اختلاف مجاهدان بدر در صورت اطلاع از تعداد واقعى مشركان: «فشل» به معناى ضعف همراه با اضطراب و «تنازع» به معناى اختلاف است. ١ جمله «و لو اراكهم كثيراً ...» بدين معناست كه اگر خداوند تعداد واقعى مشركان را در رؤيا به پيامبر نشان مى‌داد و حضرت آن را براى مؤمنان بازگو مى‌كرد، شما مؤمنان دچار سستى، اضطراب و ترس مى‌شديد و در امر جنگ با مشركان، اختلاف مى‌كرديد و دو دسته مى‌شديد؛ ٢ گروهى به جنگ با آنان رأى مى‌دادند و گروهى به عقب‌نشينى و خوددارى از جنگ، و چنين اختلافى در آن شرايط، ناگوارترين چيزى است كه يك لشكر در مقابل دشمن بدان دچار مى‌شود. ٣ و لو اراكهم كثيراً لفشلتم و لتنازعتم فى‌الامر ١. الميزان ٩/ ٩٣.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤٠.* ٣. فى ظلال ٤/ ٢٣.