جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٧
شهادت در راه خدا را داشتند. ٣ تلكالايام نداولها بينالنّاس ... و يتّخذ منكم شهداء ١. المنار ٤/ ١٥٠.* ٢. الكبير ٩/ ١٧؛ مجمع البيان ١- ٢/ ٨٤٥.* ٣. الكبير ٩/ ١٧.
٦. برگزيدن گواهانى از پيكارگران، از اهداف سنت الهى ناپايدارىِ شكستها و پيروزىها در جنگ: «شهداء» به معناى گواهان اعمال است، نه كشته شدگانِ در ميدان نبرد؛ زيرا شهيد به اين معنا در قرآن نيامده و از واژگان جديد است. افزون بر اين، فعل «يتخذ» با شهدا به معناى كشته شدگان در ميدان نبرد، چندان سازگار نيست؛ يعنى آن چنان كه گفته مىشود: خداوند ابراهيم را دوست گرفت، گفته نمىشود: خداوند فلانى را شهيد و كشته در راه خود گرفت.
واژه «مِنْ» در عبارت «و يتّخذ منكم» براى تبعيض است؛ بدين معنا كه گواهان برخى از مسلمانان هستند، نه همه آنها. ١ برگزيدن اين گواهان براى آن است تا شاهد پيروزىها و شكستها باشند و گواهى دهند آنجا كه از خدا و رسولش پيروى شد و تقوا رعايت گرديد، مسلمانان پيروز شدند و آنجا كه بر خود اعتماد كردند و از خداوند غافل شدند و بىتقوايى و ناشكيبايى پيشه كردند، شكست خوردند. ٢ تلكالايام نداولها بينالنّاس ... و يتّخذ منكم شهداء ١. الميزان ٤/ ٢٩.* ٢. راهنما ٣/ ٨٧.
٧. دلالت نداشتن پيروزى مشركان بر مؤمنان، بر محبوب بودن آنان نزد خداوند: اگر مراد از «ظالمين»، پيروزمندان جنگ احد باشد، خداوند متعال در پايان اين آيه به مؤمنان يادآور مىشود كه پيروزى مشركان به معناى محبوب بودن آنان نزد خداوند نيست. ١ إن يمسسكم قرح ... واللّه لا يحبّ الظالمين ١. راهنما ٣/ ٨٨.
تقويت روحيه:
عوامل ١، ٣ جنگ احد:
سنتهاى الهى:
در جنگ ٢، ٣؛ اهداف ٤، ٥، ٦ شهيدان:
مقام ٥ كافران:
پيروزى ٧ مجاهدان:
برگزيدگى ٦